عذرى از آنها پذيرفته نمىشود ، و در نتيجه راه نجاتى براى آنها نيست .
در پايان اين سوره براى تكميل بحث توحيد و معاد كه بيشترين مباحث اين سوره را در برمىگرفت ، ضمن دو آيه وحدت ربوبيت و عظمت خداوند و قدرت و حكمت او را بيان مىكند ، و پنج وصف از صفات خدا را در اين قسمت منعكس مىسازد .
نخست مىگويد : « پس تمام حمد و ستايش مخصوص خدا است » ( * ( فَلِلَّه الْحَمْدُ ) * ) .
چرا كه او « پروردگار همه آسمانها ، و پروردگار زمين ، و پروردگار همه جهانيان است » ( * ( رَبِّ السَّماواتِ وَرَبِّ الأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ ) * ) .
« رب » به معنى مالك و مدبر ، و حاكم و مصلح است ، بنا بر اين هر خير و بركتى است از ناحيه ذات پاك او است و به همين دليل تمام ستايشها به او باز مىگردد ، حتى ستايش گل ، و صفاى چمن ، و صفاى نسيم ، و زيبايى ستارگان ستايش او است كه همه از ذات پاكش سرچشمه مىگيرد و با لطف و عنايتش پرورش مىيابد .
جالب اينكه يك بار مىگويد : پروردگار آسمانها ، بار ديگر پروردگار زمين ، و سرانجام پروردگار همه جهان هستى و جهانيان ، تا اعتقاد به ارباب انواع و خدايان مختلفى را كه براى موجودات گوناگون قائل بودند درهم بكوبد ، و همه را به سوى توحيد ربوبى دعوت كند .
بعد از بيان توصيف ذات پاك او به مقام « حمد » و « ربوبيت » در سومين توصيف
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 290
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٩٠