و در سومين نعمت مىفرمايد « ظرفهاى غذا و جامهاى شراب طهور از طلا مملو از بهترين غذا و شرابهاى بهشتى به وسيله خدمتكاران مخصوص گرداگرد آنها مىگردانند » ( * ( يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَأَكْوابٍ ) * ) .
آنها در بهترين ظروف ، و از بهترين غذا ، در نهايت آرامش و آسايش و صفا ، و بدون هيچ درد سر پذيرايى مىشوند .
« صحاف » جمع « صحفة » ( بر وزن صفحه ) در اصل از ماده « صحف » به معنى گستردن گرفته شده ، و در اينجا به معنى ظرفهاى بزرگ و وسيع است .
« اكواب » جمع « كوب » به معنى ظروف آب است كه دسته اى در آن نباشد و به تعبير امروز « جام » يا « قدح » است .
گر چه در آيه فوق تنها سخن از ظرفهاى طلا به ميان آمده ، و از غذا و نوشيدنيهاى آن بحثى نشده ، ولى پيداست ظرفهاى خالى را هرگز براى پذيرايى اطراف ميهمانها نمىگردانند .
در مرحله چهارم و پنجم به دو نعمت ديگر اشاره مىكند كه تمام نعمتهاى مادى و معنوى جهان در آن جمع است مىفرمايد : « در بهشت آنچه دل مىخواهد و چشم از آن لذت مىبرد موجود است » ( * ( وَفِيها ما تَشْتَهِيه الأَنْفُسُ وَتَلَذُّ الأَعْيُنُ ) * ) .
به گفته مرحوم طبرسى در مجمع البيان اگر تمام خلايق جمع شوند تا توصيف انواع نعمتهاى بهشتى را كنند هرگز قادر نخواهند بود چيزى بر آنچه در اين جمله آمده بيفزايند .
چه تعبيرى از اين زيباتر و جامعتر ؟ تعبيرى به گستردگى عالم هستى ، و به وسعت آنچه امروز در ذهن ما مىگنجد يا نمىگنجد ، تعبيرى كه ما فوق آن تعبيرى نمىتوان يافت .
جالب اينكه مساله خواست دل از لذت چشم جدا بيان شده است ، و اين جدايى پرمعنى است :
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١١٥