پيامبر ص آمد و عرض كرد آيا در بهشت شتر هم پيدا مىشود ؟ زيرا من بسيار به شتر علاقمندم ! .
پيامبر ص كه مىداند در آنجا نعمتهايى است كه با وجود آن ، مرد اعرابى شتر خود را فراموش خواهد كرد ، در پاسخ با عبارتى كوتاه و پرمعنى مىفرمايد :
يا اعرابى ان ادخلك اللَّه الجنة اصبت فيها ما اشتهت نفسك و لذت عينك ! :
« اى اعرابى اگر خدا ترا وارد بهشت كند آنچه دلت بخواهد و چشمت از ديدنش لذت برد در آنجا خواهى يافت » ! ( 1 ) .
و به تعبير ديگر آنجا عالمى است كه انسان كاملا با واقعيتها هماهنگ مىشود و به گفته شاعر :
آنچه بينى دلت همان خواهد !
و آنچه خواهد دلت همان بينى !
به هر حال از آنجا كه ارزش نعمت هنگامى است كه جاودانى باشد ، در ششمين توصيف ، بهشتيان را از اين نظر آسوده خاطر ساخته ، مىفرمايد : « شما جاودانه در آن خواهيد ماند » ( * ( وَأَنْتُمْ فِيها خالِدُونَ ) * ) .
مبادا فكر زوال نعمت خاطر آنها را مكدر سازد و از آينده نگران كند .
در اينجا براى اينكه روشن شود اينهمه نعمتهاى بهشتى را به « بها » مىدهند و به « بهانه » نمىدهند مىافزايد « اين بهشتى است كه شما وارث آن مىشويد به خاطر اعمالى كه انجام مىداديد » ( * ( وَتِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوها بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * ) .
جالب اينكه از يك سو مقابله با اعمال را مطرح مىكند ، و از سوى ديگر « ارث » را كه معمولا در جايى به كار مىرود كه نعمتى بى خون دل و بدون تلاش و زحمت به انسان برسد ، اشاره به اينكه اعمال شما پايه اصلى نجات شماست ، ولى آنچه دريافت مىداريد در مقايسه با اعمالتان آن قدر برترى دارد كه گويى همه را
هامش
( 1 ) « روح البيان » جلد 8 صفحه 391 .