ميان دو زندگى يك روز يا بخشى از يك روز بوده است .
چه مانعى دارد كه مجرمان با توجه به حالت خاص برزخيشان ، چنين تصورى از روى عدم آگاهى پيدا كنند ؟
لذا در آيه بعد خواهد آمد كه مؤمنان آگاه ، به آنان مىگويند اشتباه كرديد ، شما تا روز قيامت در عالم برزخ توقف نمودهايد ، و اكنون روز رستاخيز است ! .
و از اينجا مطلب دوم يعنى تفسير جمله « * ( كَذلِكَ كانُوا يُؤْفَكُونَ ) * » روشن مىشود چرا كه « افك » در اصل به معنى دگرگونى چهره واقعى و انصراف از حق است و اين گروه به خاطر وضع خاصشان در برزخ از واقعيتها به دور ماندهاند ، و نمىتوانند مقدار توقفشان را در برزخ تشخيص دهند .
با توجه به آنچه گفتيم نيازى به بحثهاى طولانى جمعى از مفسران كه چرا مجرمان در روز قيامت عمدا دروغ مىگويند ؟ نمىبينيم ، زيرا در آيه دليلى بر دروغ عمدى آنها در اين مرحله نيست .
البته در آيات ديگر قرآن نمونه هايى از دروغ و كذب مجرمان در رستاخيز ديده مىشود كه پاسخ مشروح آن را قبلا در جلد پنجم صفحه 187 ذيل آيه 23 سوره انعام دادهايم ، ولى به هر حال اين بحث ، ارتباطى با موضوع بحث اين آيات ندارد .
آيه بعد ، پاسخ مؤمنان آگاه را به سخنان مجرمان ناآگاهى كه از وضع برزخ و قيامت اطلاع درستى ندارند بازگو مىكند .
مىفرمايد : « كسانى كه علم و ايمان به آنها داده شده مىگويند : شما به فرمان خدا تا روز قيامت در جهان برزخ درنگ كرديد ، و اكنون روز رستاخيز است ، ولى شما نمىدانستيد » ( * ( وَقالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 484
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٨٤