تفسير : مايوسان از رحمت خدا
اين آيات هم چنان بحث معاد را تعقيب مىكند و به صورت جملههاى معترضه اى است در وسط داستان ابراهيم ع .
اين نخستين بار نيست كه با چنين طرز بحثى روبرو مىشويم ، روش قرآن اين است كه وقتى بيان داستانى به مرحله حساس مىرسد براى نتيجه گيرى بيشتر موقتا دنباله آن را رها كرده و به نتيجه گيريهاى لازم مىپردازد .
به هر حال در نخستين آيه مورد بحث مردم را به « سير آفاقى » در مساله معاد دعوت مىكند در حالى كه آيه قبل ، بيشتر جنبه « سير انفسى » داشت .
مىفرمايد : « بگو برويد و در روى زمين سير كنيد ، انواع موجودات زنده را ببينيد اقوام و جمعيتهاى گوناگون را با ويژگيهايشان ملاحظه كنيد و بنگريد خداوند آفرينش نخستين آنها را چگونه ايجاد كرده است » ؟ ( * ( قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ) * ) .
« سپس همان خداوندى كه قدرت بر ايجاد اين همه موجودات رنگارنگ و اقوام مختلف دارد ، نشاة آخرت را ايجاد مىكند » ( * ( ثُمَّ اللَّه يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الآخِرَةَ ) * ) .
چرا كه او با خلقت نخستين ، قدرتش را بر همگان ثابت كرده است ، آرى « خداوند بر هر چيزى قادر و توانا است » ( * ( إِنَّ اللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ) * ) هم اين آيه و هم آيه قبل از آن ، امكان معاد را از طريق وسعت قدرت خداوند اثبات مىكند ، با اين تفاوت كه اولى پيرامون خلقت نخستين در باره خود انسان و آنچه اطراف او است سخن مىگويد و آيه دوم دستور به مطالعه حالات اقوام و موجودات ديگر مىدهد تا حيات نخستين را در چهرههاى مختلف و در شرائط