نيكوكاران سپس به ذكر مجازات بدكاران پرداخته ، مىگويد « به كسانى كه كار بد كنند مجازاتى جز اعمالشان داده نمىشود » ! ( * ( وَمَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزَى الَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئاتِ إِلَّا ما كانُوا يَعْمَلُونَ ) * ) .
و اين مرحله « عدل » پروردگار است ، چرا كه ذرهاى بيش از آنچه انجام دادهاند كيفر نمىشوند .
جالب اين است كه مىگويد : اعمال خود آنها كيفر آنها است ، يعنى اين عملشان كه طبق قانون بقاء موجودات در عالم هستى ، آثارش چه در درون جان ، و چه در بيرون ، در اين عالم باقى مىماند و در قيامت كه روز آشكار شدن پنهانيها ( يوم البروز ) است در شكلى مناسب خود تجسم مىيابد و با گنهكاران همراه خواهد بود و آنها را شكنجه و آزار مىدهد .
در اينجا سه سؤال وجود دارد كه بايد به آنها پاسخ گفت :
1 - چرا سيئة در اين آيه دو بار تكرار شده است ؟
ممكن است دليلش اين باشد كه قرآن مىخواهد روى اين مطلب تكيه كند كه در برابر « سيئات » كيفرى جز همان عمل را كه انجام دادهاند دامنشان را نمىگيرد . و به تعبير ديگر « خود كرده را تدبير نيست » .
2 - آيا « حسنه » در آيه فوق ايمان و توحيد را نيز شامل مىشود ؟
اگر چنين است معنى اين جمله كه مىگويد بهتر از آن را پاداش آن قرار مىدهيم چيست ؟
مگر چيزى بهتر از آن پيدا مىشود كه پاداش آن باشد ؟
در پاسخ مىگوئيم بدون ترديد حسنه معنى وسيعى دارد و هم برنامههاى اعتقادى و هم گفتار و هم اعمال خارجى را شامل مىشود ، و اما بهتر از اعتقاد به توحيد رضا و خشنودى پروردگار است كه پاداش نيكوكاران مىباشد چنان كه در آيه 72 سوره توبه مىخوانيم : وَرِضْوانٌ مِنَ اللَّه أَكْبَرُ : « خشنودى خدا از هر پاداشى برتر است » .