از اين امور پاك ، و روحشان از اين آلودگيها منزه است .
آنچه سبب محروميت انسان از مواهب سراى آخرت مىشود در حقيقت همين دو است ، برترىجويى ( استكبار ) و « فساد در زمين » كه همه گناهان در آن جمع است ، چرا كه هر چه خدا از آن نهى كرده حتما بر خلاف نظام آفرينش انسان و تكامل وجود بوده ، بنا بر اين ارتكاب آن نظام زندگى او را بر هم مىزند لذا مايه فساد در زمين است .
حتى مساله « استعلاء » و برترىجويى خود يكى از مصاديق « فساد در ارض » است ، ولى اهميت فوق العاده آن سبب شده است كه بالخصوص مطرح گردد .
در شرح حال و سرنوشت قارون ديديم آنچه مايه بدبختى و هلاك و نابودى او شد همان استكبار و برترىجويى بود .
در روايات اسلامى مخصوصا روى اين مساله بسيار تكيه شده است ، تا آنجا كه در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم :
ان لرجل ليعجبه ان يكون شراك نعله اجود من شراك نعل صاحبه فيدخل تحتها ! :
« گاه مىشود كه انسان از اين لذت مىبرد كه بند كفش او از بند كفش دوستش بهتر باشد و به خاطر همين داخل تحت اين آيه مىشود ، ( چرا كه اينهم شاخه كوچكى از برترىجويى است ! ) ( 1 ) .
جالب اينكه صاحب تفسير « كشاف » بعد از ذكر اين حديث جمله اى مىگويد كه : « بعضى از طمعكاران علو را در آيه مورد بحث به فرعون مىزنند به مقتضى إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِي الأَرْضِ ( قصص - 4 ) و فساد را به قارون به مقتضاى وَلا تَبْغِ الْفَسادَ فِي الأَرْضِ ( قصص - 77 ) و مىگويند كسى كه مثل فرعون و قارون نباشد بهشت و سراى جاويدان از آن او است ، و به اين ترتيب تنها فرعون و قارون و امثال اين دو را از بهشت بيرون مىفرستند ، و بقيه را از آن خود مىدانند ! اينها
هامش
( 1 ) تفسير « جوامع الجامع » ذيل آيه مورد بحث .