اجازه بگيرند « ( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلاثَ مَرَّاتٍ ) * ) .
« قبل از نماز فجر و در نيمروز هنگامى كه لباسهاى ( معمولى ) خود را بيرون مىآوريد ، و بعد از نماز عشاء » ( * ( مِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِ ) * ) .
« ظهيرة » چنان كه راغب در مفردات و فيروزآبادى در قاموس مىگويند :
به معنى نيمروز و حدود ظهر است كه مردم در اين موقع معمولا لباسهاى رويى خود را در مىآورند و گاه مرد و زن با هم خلوت مىكنند .
« اين سه وقت ، سه وقت پنهانى و خصوصى براى شما است » ( * ( ثَلاثُ عَوْراتٍ لَكُمْ ) * ) .
« عورة » در اصل از ماده « عار » به معنى « عيب » است و از آنجا كه آشكار شدن آلت جنسى مايه عيب و عار است در لغت عرب به آن عورت اطلاق شده .
كلمه « عورة » گاه به معنى شكاف در ديوار و لباس و مانند آن نيز آمده است و گاه به معنى مطلق عيب مىباشد ، و به هر حال اطلاق كلمه عورت بر اين اوقات سه گانه به خاطر آن است كه مردم در اين اوقات خود را زياد مقيد به پوشانيدن خويش مانند ساير اوقات نمىكنند و يك حالت خصوصى دارند .
بديهى است اين دستور متوجه اولياى اطفال است كه آنها را وادار به انجام اين برنامه كنند ، چرا كه آنها هنوز به حد بلوغ نرسيدهاند تا مشمول تكاليف الهى باشند ، و به همين دليل مخاطب در اينجا اولياء هستند .
ضمنا اطلاق آيه هم شامل كودكان پسر و هم كودكان دختر مىشود ، و كلمه « الذين » كه براى جمع مذكر است مانع از عموميت مفهوم آيه نيست ، زيرا در بسيارى از موارد اين تعبير به عنوان تغليب بر مجموع اطلاق مىگردد همانگونه كه در آيه وجوب روزه تعبير به « الذين » شده و منظور عموم مسلمانان است
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 539
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣٩