سر حد امكان است .
گرچه بحث شفاعت را به طور مشروح در جلد اول ذيل آيه 47 و 48 سوره بقره و جلد دوم ذيل آيه 255 سوره بقره آوردهايم بد نيست در اينجا داستان جالبى را بر آن بيفزائيم و آن اينكه : عالم ربانى مرحوم ياسرى از علماى محترم تهران چنين نقل مىكرد كه شاعرى به نام « حاجب » كه در مساله شفاعت گرفتار اشتباهات عوام شده بود شعرى به اين مضمون مىسرايد :
حاجب اگر معامله حشر با على است
من ضامنم كه هر چه بخواهى گناه كن ! !
شب هنگام امير مؤمنان على ع را در خواب مىبيند در حالى كه عصبانى و خشمگين بوده مىفرمايد شعر خوبى نگفتى ! ، عرض مىكند چه بگويم ؟ مىفرمايد شعرت را اين چنين اصلاح كن :
حاجب اگر معامله حشر با على است
شرم از رخ على كن و كمتر گناه كن !
و از آنجا كه حضور مردم در صحنه قيامت براى حساب و جزاء ، نياز به آگاهى خداوند از اعمال و رفتار آنها دارد ، در آيه بعد چنين اضافه مىكند : « خداوند آنچه را مجرمان در پيش دارند و آنچه را در دنيا پشت سر گذاشتهاند ، همه را مىداند ، و از تمام افعال و سخنان و نيات آنها در گذشته و پاداش كيفرى را كه در آينده در پيش دارند ، از همه با خبر است ، ولى آنها احاطه علمى به پروردگار ندارند » ( * ( يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَما خَلْفَهُمْ وَلا يُحِيطُونَ بِه عِلْماً ) * ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه ضميرهاى جمع در جمله نخست به شفاعت كنندگان بازمىگردد و بعضى نيز احتمال دادهاند كه ضمير در « به » به اعمال مجرمان و نتيجههاى آن بر مىگردد ، ولى آنچه در بالا گفتيم صحيحتر به نظر مىرسد ( دقت كنيد ) .