يعنى اين كار از دو صورت خارج نيست ، و شق سوم ندارد ، يا بايد با اجازه پروردگار صورت گرفته باشد ، و يا تهمت و افترا است ، و چون احتمال اول منتفى است بنا بر اين چيزى جز تهمت و افترا نمىتواند باشد .
اكنون كه مسلم شد آنها با اين احكام خرافى و ساختگى خود علاوه بر محروم شدن از نعمتهاى الهى تهمت و افترا به ساحت مقدس پروردگار بستهاند ، اضافه مىكند : « آنها كه بر خدا دروغ مىبندند ، در باره مجازات روز قيامت چه مىانديشند ؟ آيا تامينى براى رهايى از اين كيفر دردناك به دست آوردهاند » ؟
( * ( وَما ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّه الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيامَةِ ) * ) .
اما « خداوند فضل و رحمت گسترده اى بر مردم دارد » به همين دليل آنها را در برابر اين گونه اعمال زشتشان فورا كيفر نمىدهد ( * ( إِنَّ اللَّه لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ ) * ) .
ولى آنها به جاى اينكه از اين مهلت الهى استفاده كنند و عبرت گيرند و شكر آن را بجا بياورند و به سوى خدا بازگردند اكثر آنان غافلند « و سپاس اين نعمت بزرگ را بجا نمىآورند » ( * ( وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ ) * ) .
اين احتمال نيز در تفسير اين آيه وجود دارد كه حلال بودن همه اين مواهب و روزيها ( بجز اشياء زيانبخش و ناپاك كه استثنا شده ) خود يك نعمت بزرگ الهى است و بسيارى از مردم بجاى سپاسگزارى در برابر اين نعمت ، ناسپاسى مىكنند و با احكام خرافى و ممنوعيتهاى بى دليل خود را از آن محروم مىدارند .
و براى اينكه تصور نشود اين مهلت الهى دليل بر عدم احاطه علم پروردگار بر كارهاى آنها است ، در آخرين آيه مورد بحث اين حقيقت را به رساترين عبارت بيان مىكند كه او از تمام ذرات موجودات در پهنه آسمان و زمين و جزئيات
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 326
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢٦