همانگونه كه روش قرآن مجيد است كه در آيه اى سخنى را به اجمال برگذار مىكند و در آيه بعد به شرح و توضيح آن مىپردازد ، در دومين آيه مورد بحث مؤمنان را كه فروشنده گان جان و مال به خدا هستند با نه صفت بارز معرفى مىكند .
1 - « آنها توبه كارانند » و دل و جان خود را به وسيله آب توبه از آلودگى گناه شستشو مىدهند * ( ( التَّائِبُونَ ) * ) .
2 - « آنها عبادت كارانند » و در پرتو راز و نياز با خدا و پرستش ذات پاك او خود سازى مىكنند « . ( * ( الْعابِدُونَ ) * ) 3 - » آنها در برابر نعمتهاى مادى و معنوى پروردگار سپاس مىگويند « ( * ( الْحامِدُونَ ) * ) .
4 - « آنها از يك كانون عبادت و پرستش به كانون ديگرى رفت و آمد دارند » ( * ( السَّائِحُونَ ) * ) .
و به اين ترتيب برنامههاى خود سازى آنان در پرتو عبادت ، در محيط محدودى خلاصه نمىشود ، و به افق خاصى تعلق ندارد ، بلكه همه جا كانون عبوديت پروردگار و خودسازى و تربيت براى آنها است ، و هر كجا درسى در اين زمينه باشد طالب آنند .
« سائح » در اصل از ماده « سيح » و « سياحت » به معنى جريان و استمرار گرفته شده .
و در اينكه منظور از سائح در آيه فوق چه نوع سياحت و جريان و استمرارى است در ميان مفسران گفتگو است .
بعضى همانگونه كه در بالا گفتيم سير در ميان كانونهاى عبادت گرفتهاند ، در حديثى از پيامبر ص مىخوانيم « سياحة امتى فى المساجد » « سياحت امت من در مساجد است » ( 1 ) .
هامش
( 1 ) تفسير الميزان ذيل آيه مورد بحث .