بود . از پارهاى روايات « مسلم » و برخى روايات ديگر ، همين معنا استفاده مىشود .
پس اين حديث استوارتر و نمايانتر است . دربارهء اين كه او در آخرالزمان خروج خواهد كرد اين امر ، چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود ، معلوم و آشكار است و احاديث در اين زمينه روشن است و سخن حق همان است كه ائمه و على گفتهاند كه او ناگزير خروج و ظهور خواهد كرد .
* * * در مورد مسيحبن مريم عليها السلام و مسئله دجال ، مسئله روشنتر است و موضوع آنها قطعى است و علماى امت در اين امر اتفاق نظر دارند و براى مردم بيان كردهاند كه مسيح و دجال در آخرالزمان فرود مىآيند . در اين زمينه اخبار متواترى از پيامبر صلى الله عليه و آله در دست است كه همه آنها صحيح و متواتر است و اين كه عيسى عليه السلام در آخرالزمان نزول كرده و به شريعت محمد صلى الله عليه و آله حكومت مىراند و دجال ، مسيح گمراهى را مىكشد . اين حق است و همچنين خروج دجال ، هر كس كه اين را انكار نمايد و ادعا كند كه نزول عيسىبن مريم و وجود مهدى به پيدايش « خير » اشاره دارد ، و اينكه وجود دجال و يأجوج و مأجوج و شبيه آن ، اشاره به پيدايش « شر » دارد ، سخنانش فاسد ؛ بلكه در واقع باطل است و نبايد گفته شود و هر كس اين را بگويد از راه حق منحرف شده و مطلب منكر بر زبان آورده است و امرى خطير بيان نموده كه در شرع و در اثر و نظر ، توجيهى ندارد . وظيفه اين است كه آنچه پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده است با قبول و اعتقاد و تسليم در برابر آن پذيرا باشيم ، هرگاه خبر منقول از پيامبر خدا صحيح باشد هيچكس مجاز نيست با نظر و اجتهاد شخصى خود با آن مخالفت ورزد ، بلكه بايد در برابر آن تسليم گردد ، چنان كه خداى عزوجل فرمود : « نه ، سوگند به پروردگارت كه ايمان نياورند ، مگر آنكه در نزاعى كه ميان آنهاست ، تو را داور قرار دهند و از حكمى كه تو مىدهى هرگز ناخشنود نشوند و سراسر تسليم آن گردند . » « 1 » پيامبر صلى الله عليه و آله از دجال ، مهدى و عيسى مسيح بن مريم خبر داده است . به همين سبب
هامش
( 1 ) . سوره نساء ، آيه 64 .