آن است و نيز به معنى گره محكمى كه در طناب دلو مىزنند آمده است سپس در غم و اندوه هايى كه قلب انسان را زير و رو مىكند و همچون گرهى بر دل انسان مىنشيند گفته شده است .
بنا بر اين ذكر كلمه « كرب » در آيه بالا كه معنى وسيع و گسترده اى دارد و هر گونه مشكل مهمى را شامل مىشود بعد از ذكر « ظلمات برو بحر » كه به قسمت خاصى از شدائد گفته مىشود از قبيل ذكر يك مفهوم عام بعد از بيان مفهوم خاص است ( دقت كنيد ) .
در اينجا يادآورى حديثى كه در ذيل اين آيه در بعضى از تفاسير اسلامى آمده است بىمناسبت نيست .
از پيغمبر اكرم نقل شده كه فرمود
خير الدعاء الخفى و خير الرزق ما يكفى
« بهترين دعا آن است كه پنهانى ( و از روى نهايت اخلاص ) صورت گيرد و بهترين روزى آن است كه به قدر كافى بوده باشد » ( نه ثروتاندوزىهايى كه مايه محروميت ديگران و بار سنگينى بر دوش انسان باشد ) .
و در ذيل همين حديث مىخوانيم :
مر بقوم رفعوا اصواتهم بالدعاء فقال انكم لا تدعون الاصم و لا غائبا و انما تدعون سميعا قريبا
( 1 ) : « پيامبر از كنار جمعيتى گذشت كه صداى خود را بدعا بلند كرده بودند فرمود شما شخص كرى را نمىخوانيد و نه شخصى را كه پنهان و دور از شما باشد بلكه شما كسى را مىخوانيد كه هم شنوا و هم نزديك است » ! . از اين حديث استفاده مىشود كه اگر دعا آهسته و آميخته با توجه و اخلاص بيشتر باشد بهتر است .
هامش
( 1 ) تفسير مجمع البيان و نور الثقلين ذيل آيه بالا .