2 - * ( يَلْبِسَكُمْ ) * از ماده لبس ( بر وزن حبس ) به معنى اختلاط و بهم آميختن است نه از ماده « لبس » بر وزن « قرص » به معنى لباس پوشيدن ، بنا بر اين معنى جمله چنين مىشود : او مىتواند شما را به صورت گروهها و دستههاى مختلف به هم بياميزد ( 1 ) .
و اين تعبير نشان مىدهد كه مسئله اختلاف كلمه و پراكندگى در ميان جمعيت به قدرى خطرناك است كه در رديف عذابهاى آسمانى و صاعقهها و زلزلهها قرار گرفته است ، و راستى چنين است ، بلكه گاهى ويرانيهاى ناشى از اختلاف و پراكندگى به درجات بيشتر از ويرانيهاى ناشى از صاعقهها و زلزلهها است ، كرارا ديده شده است كشورهاى آباد در سايه شوم نفاق و تفرقه بنابودى مطلق كشيده شده است و اين جمله هشدارى است به همه مسلمانان جهان ! .
اين احتمال نيز در تفسير اين جمله وجود دارد كه : خداوند در برابر عذابهاى آسمانى و زمينى دو عذاب ديگر را بيان كرده يكى اختلاف عقيده و فكر ( كه در حقيقت همانند مجازاتهاى از طرف بالا است ) و ديگر اختلافهاى در ناحيه عمل و روشهاى اجتماعى كه منجر به جنگ و خونريزى مىشود ( كه شبيه مجازاتهاى از طرف پائين است ) بنا بر اين به چهار نوع مجازات طبيعى و دو نوع مجازات اجتماعى در آيه اشاره شده است .
3 - اشتباه نشود اينكه آيه مورد بحث مىگويد : خداوند تفرقه در ميان شما بيفكند نه به اين معنى است كه خداوند بىجهت مردم را گرفتار نفاق و اختلاف مىكند بلكه اين نتيجه اعمال سوء مردم و خودخواهيها و خودپرستيها و سود جوييهاى شخصى است كه نتيجه آن به صورت نفاق و تفرقه بروز مىكند ، و نسبت دادن آن به خدا به خاطر آن است كه او چنين اثرى را در اين اعمال زشت قرار داده است .
هامش
( 1 ) « شيعا » جمع « شيعه » به معنى گروه است .