دستورهاى الهى و برنامههاى اسلامى بخاطر مردم و براى حفظ منافع آنها قرار داده شده و به هيچوجه هدف ديگرى در كار نبوده است ، خداوند مىخواهد با اين دستورها هم طهارت معنوى و هم جسمانى براى مردم فراهم شود .
ضمنا بايد توجه داشت كه جمله * ( ما يُرِيدُ اللَّه لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ ) * :
« خداوند نمىخواهد تكليف طاقتفرسايى بر دوش شما بگذارد » گرچه در ذيل احكام مربوط به غسل و وضو و تيمم ذكر شده ، اما يك قانون كلى را بيان مىكند ، كه احكام الهى در هيچ مورد به صورت تكليف شاق و طاقتفرسا نيست بنا بر اين اگر مشاهده كنيم كه پاره اى از تكاليف در مورد بعضى از اشخاص صورت مشقت بارى به خود بگيرد و غير قابل تحمل مىشود آن حكم در مورد آنها - بدليل همين آيه - استثناء مىخورد و ساقط مىشود ، مثلا اگر روزه براى افرادى همچون پير مردان و پيره زنان ناتوان و امثال آنها مشقت بار گردد ، بدليل همين آيه روزه بر آنها واجب نيست .
البته نبايد فراموش كرد كه پاره اى از دستورات كه ذاتا مشكل است ، و بايد بخاطر مصالح مهمى كه در كار است آن مشكلات را تحمل كرد همانند حكم جهاد با دشمنان حق .
اين قانون كلى در فقه اسلامى تحت عنوان قاعده « لا حرج » بعنوان يك اصل اساسى در ابواب مختلف مورد استناد فقها مىباشد و احكام زيادى را از آن استنباط كردهاند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 295
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٩٥