مرگ حتمى بدنبال آن فرا مىرسد ، « شرك » چيزى است كه مركز حساس روح آدمى را از كار مىاندازد ، و تاريكى و ظلمت در جان او مىپاشد و با وجود آن هيچگونه اميد نجات نيست ، اما اگر حقيقت توحيد و يكتاپرستى كه سرچشمه هر گونه فضيلت و جنبش و حركت است ، زنده باشد اميد بخشش در مورد بقيه گناهان وجود دارد .
( * ( إِنَّ اللَّه لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِه وَيَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ ) * ) همانطور كه گفتيم در همين سوره دو بار اين آيه تكرار شده است تا آثار شرك و بت پرستى كه ساليان دراز در اعماق نفوس آن مردم لانه كرده بود ، براى هميشه شستشو گردد ، و آثار معنوى و مادى توحيد بر شاخسار وجود آنها آشكار شود ، منتها ذيل دو آيه با هم تفاوت مختصرى دارد در اينجا ميفرمايد :
« هر كس براى خدا شريكى قائل شود در گمراهى دورى گرفتار شده » .
( * ( وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّه فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً ) * ) ولى در گذشته فرمود : « كسى كه براى خدا شريك قائل شود دروغ و افتراى بزرگى زده است » .
( وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّه فَقَدِ افْتَرى إِثْماً عَظِيماً ) .
در حقيقت در آنجا اشاره به مفسده بزرگ شرك از جنبه الهى و شناسايى خدا شده و در اينجا زيانهاى غير قابل جبران آن براى خود مردم بيان گرديده است ، آنجا جنبه علمى مساله را بررسى مىكند و اينجا جنبه عملى و نتائج خارجى آن را ، و روشن است كه اين هر دو به اصطلاح لازم و ملزوم يكديگرند ( توضيحات ديگرى در زمينه اين آيه در جلد سوم همين تفسير صفحه 409 دادهايم ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 133
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٣