* ( فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْه نَفْساً فَكُلُوه هَنِيئاً مَرِيئاً ) * در آغاز آيه براى حفظ حقوق زنان با صراحت دستور ميدهد كه بايد تمام مهر را به آنان پرداخت كنند ، ولى در ذيل آيه براى احترام گذاردن به احساسات طرفين و محكم شدن پيوندهاى قلبى و جلب عواطف ميگويد : « اگر زنان با رضايت كامل خواستند مقدارى از مهر خود را ببخشند براى شما حلال و گوارا است » تا در محيط زندگى زناشويى تنها قانون و مقررات خشك حكومت نكند بلكه بموازات آن عاطفه و محبت نيز حكمفرما باشد .
مهر يك پشتوانه اجتماعى براى زن
در عصر جاهليت نظر به اينكه براى زنان ارزشى قائل نبودند ، غالبا مهر را كه حق مسلم زن بود در اختيار اولياى آنها قرار ميدادند ، و آن را ملك مسلم آنها ميدانستند گاهى نيز مهر يك زن را ازدواج زن ديگرى قرار ميدادند به اين گونه كه مثلا برادرى ، خواهر خود را به ازدواج ديگرى در مىآورد كه او هم در مقابل ، خواهر خود را به ازدواج وى درآورد ، و مهر اين دو زن همين بود .
اسلام بر تمام اين رسوم ظالمانه خط بطلان كشيد ، و مهر را به عنوان يك حق مسلم به زن اختصاص داد ، و در آيات قرآن كرارا مردان را به رعايت كامل اين حق توصيه كرده است .
در اسلام براى مهر مقدار معينى تعيين نشده است و بسته بتوافق دو همسر است اگر چه در روايات فراوانى تاكيد شده كه مهر را سنگين قرار ندهند ولى اين يك حكم الزامى نيست بلكه مستحبّ است .
اكنون اين سؤال پيش مىآيد كه مرد و زن هر دو از ازدواج و زناشويى بطور يكسان بهره ميگيرند ، و پيوند زناشويى پيوندى است بر اساس منافع متقابل طرفين ، با اين حال چه دليلى دارد كه مرد مبلغ كم يا زيادى به عنوان مهر به زن