« ( * ( وَلا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ ما خَلَقَ اللَّه فِي أَرْحامِهِنَّ إِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ ) * ) .
قابل توجه اينكه مساله آغاز و پايان ايام عده را كه معمولا خود زن مىفهمد نه ديگرى بر عهده او گذارده ، و گفتار او را سند قرار داده لذا امام صادق ع در تفسير آيه فوق مىفرمايد : قد فوض اللَّه الى النساء ثلاثة اشياء الحيض و الطهر و الحمل : « خداوند سه چيز را به زنان واگذار كرده عادت ماهانه ، پاك شدن و حامله بودن » ( 1 ) .
از آيه فوق نيز مىتوان اين معنى را اجمالا استفاده كرد زيرا مىفرمايد براى زن جايز نيست آنچه را خداوند در رحم او آفريده كتمان كند ، و بر خلاف واقع سخن گويد ، يعنى سخن او مورد قبول است .
جمله « * ( ما خَلَقَ اللَّه فِي أَرْحامِهِنَّ ) * » به گفته جمعى از مفسران ، دو معنى مىتواند داشته باشد ، « فرزند » و « عادت ماهانه » ، زيرا هر دو را خداوند در رحم زن آفريده است ، يعنى نبايد حمل خود را مخفى كند و بگويد به عادت ماهانه مبتلا مىشود ، تا مدت عده را كمتر كند ( زيرا عده زن باردار وضع حمل است ) و در مورد عادت ماهانه ، چه از نظر شروع ، و چه از نظر پايان ، نيز نبايد خلاف گويى كند ، استفاده هر دو معنى از تعبير فوق نيز بعيد به نظر نمىرسد .
سومين حكمى كه از آيه استفاده مىشود ، اين است كه شوهر در عده طلاق رجعى ، حق رجوع دارد ، مىفرمايد : « همسران آنها براى رجوع به آنها ( و از سر گرفتن زندگى مشترك ) در اين مدت عده ( از ديگران ) سزاوارترند هر گاه خواهان اصلاح باشند » ( * ( وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذلِكَ إِنْ أَرادُوا إِصْلاحاً ) * ) ( 2 ) .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، جلد 1 صفحه 326 ( ذيل آيه مورد بحث ) .
( 2 ) « بعوله » جمع « بعل » ( بر وزن نعل ) به معنى شوهر است « راغب » در « مفردات » و بعضى گفتهاند به زن و شوهر هر دو اطلاق مىشود ( تفسير كبير جلد 6 صفحه 93 ) و گاه گفته شده كه از اين واژه ، نوعى معنى برترى فهميده مىشود .