هرگز حق يك طرفه نيست ، و هميشه به صورت متقابل مىباشد .
واژه « معروف » كه به معنى كار نيك و شناخته شده و معقول و منطقى است ، در اين سلسله آيات دوازده بار تكرار شده ( از آيه مورد بحث تا 241 ) تا هشدارى به مردان و زنان باشد كه هرگز از حق خود ، سوء استفاده نكنند بلكه با احترام به حقوق متقابل يكديگر در تحكيم پيوند زناشويى و جلب رضاى الهى بكوشند .
جمله « * ( وَلِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ) * » در حقيقت تكميلى است بر آنچه در باره حقوق متقابل زن و مرد قبلا گفته شد ، و در واقع مفهومش اين است كه مساله عدالت ميان زن و مرد به اين معنى نيست كه آنها در همه چيز برابرند و همراه يكديگر گام بردارند ، آيا راستى لازم است آن دو در همه چيز مساوى باشند ؟
با توجه به اختلاف دامنه دارى كه بين نيروهاى جسمى و روحى زن و مرد وجود دارد ، پاسخ اين سؤال روشن مىشود ، جنس زن براى انجام وظايفى متفاوت با مرد آفريده شده و به همين دليل احساسات متفاوتى دارد قانون آفرينش ، وظيفه حساس مادرى و پرورش نسلهاى نيرومند را بر عهده او گذارده ، به همين دليل سهم بيشترى از عواطف و احساسات به او داده است ، در حالى كه طبق اين قانون ، وظايف خشن و سنگينتر اجتماعى بر عهده جنس مرد گذارده شده ، و سهم بيشترى از تفكر به او اختصاص يافته بنا بر اين اگر بخواهيم عدالت را اجرا كنيم بايد پاره اى از وظايف اجتماعى كه نياز بيشترى به انديشه و مقاومت و تحمل شدائد دارد بر عهده مردان گذارده شود ، و وظايفى كه عواطف و احساسات بيشترى را مىطلبد بر عهده زنان ، و به همين دليل مديريت خانواده بر عهده مرد ، و معاونت آن بر عهده زن گذارده شده است و به هر حال اين مانع از آن نخواهد بود كه زنان در اجتماع ، كارها و وظايفى را كه با ساختمان جسم و جان آنها مىسازد ، عهده دار شوند ، و در كنار انجام وظيفه مادرى ، وظايف حساس ديگرى را نيز انجام دهند .
و نيز اين تفاوت مانع از آن نخواهد بود كه از نظر مقامات معنوى و دانش و
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 157
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٧