« ( * ( وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّه أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُه وَسَعى فِي خَرابِها ) * ) .
به اين ترتيب قرآن اين جلوگيرى را ستمى بزرگ و عاملان آن را ستمكارترين مردم معرفى مىكند و راستى هم چه ستمى از اين بالاتر كه در تخريب پايگاههاى توحيد بكوشند و مردم را از ياد حق باز دارند و شرك و فساد را در جامعه گسترش دهند .
سپس در ذيل اين آيه مىگويد : « شايسته نيست آنها جز با ترس و وحشت وارد اين اماكن شوند » ( * ( أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ ) * ) .
يعنى مسلمانان و موحدان جهان بايد آن چنان محكم بايستند كه دست اين ستمگران از اين اماكن مقدس كوتاه گردد و احدى از آنان نتوانند آشكارا و بدون ترس و وحشت وارد اين مكانهاى مقدس شوند .
اين احتمال نيز در تفسير جمله فوق وجود دارد كه اين گونه افراد ستمكار با اين عمل هرگز موفق نخواهند شد كه اين مراكز عبادت را در اختيار خود بگيرند . بلكه سرانجام چنان مىشود كه جز با وحشت نمىتوانند گام در آن بگذارند ، درست همان سرنوشتى كه مشركان مكه در مورد مسجد الحرام پيدا كردند .
و در پايان آيه مجازات دنيا و آخرت اين ستمكاران را با تعبير تكان دهنده اى بيان كرده ، مىگويد : « براى آنها در دنيا رسوايى است و در آخرت عذاب عظيم » ( * ( لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ) * ) .
و اين است سرنوشت كسانى كه بخواهند ميان بندگان و خدايشان جدايى بيفكنند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 410
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٠