مسئلهء سيزدهم : شهابها و دنبالهدارها
پرسش : موضوع حقيقت دنبالهدارها و شهابها هميشه در ميان حكما محل بحث و بررسى بوده است . پيشينيان معتقد بودند : اين امور از مقولهء نجوم و جنس فلكيات نيست ، بلكه آثار حوادثى است كه بر اثر صعود دودها و بخارات زمين در هوا نمودار مىشود ، ولى تمام حكماى جديد ، امروزه عقيده دارند كه همهء اين آثار از مقولهء ستارگان و نجوم است ، هر چند بحث در ا ين مسئله از وظايف دينى نيست ولى اشكالى ندارد معلوم كنيم كه شريعت اسلام در اين مسئله با پيشينيان موافقت داشته يا متأخرين ؟ و يا اصولًا مثل ساير شرايع ، كارى به اين كارها نداشته و در اين گونه مباحث وارد نشده است ؟
پاسخ : اساساً وجود شهابها و دنبالهدارها كه گاهى شبها در جوّ حادث مىشود ، محل ترديد نيست . خلافى كه هست در خصوص ماده و منشأ حدوث اينهاست كه چيست ؟ فلاسفهء قديم مثل « ارسطو » و « بطلميوس » و پيروان ايشان معتقد بودند : وقتى كه دودهاى لزج يا مواد روغنى از زمين بر هوا صعود كرده و به كرهء آتشين مىرسد ، هنوز از هواى زمين جدا نشده از طرف بالا آتش مىگيرد تا آخرين جزء آن كه داخل هواى زمين است مىسوزد و خاكستر مىشود . اين نوع اشتعال گاهى به شكل يك رشتهء مشتعل و گاهى مانند شعلهء متحرك سريع السيرى نمودار مىشود .