تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسلام و هيئت (فارسى) — صفحة 334

مساهمون:

ص٣٣٤
ماه و نجوم و رجوم در بالاى آسمان دنياست - مطابق متن خبر - ولى بنا بر موازين هيئت قديم ، آسمان دنيا يا عبارت از فلك قمر و يا كنايه از فلك البروج است ، كه در صورت اول ، معنا نداشت بفرمايد : قمر در بالاى آسمان دنياست ، بلكه مىبايستى مىفرمود : در خود آسمان دنياست . و در صورت دوم هم كه آسمان دنيا كنايه از فلك البروج باشد ، كلام آن حضرت مفهوم ندارد ، زيراكه فلك البروج در بالاى فلك قمر است و قمر در زير فلك البروج است نه بالاى آن ، پس معلوم شد كه فرمايش امام على عليه السلام صرفاً ناظر به اصول هيئت جديد است كه آسمان دنيا را عبارت از كرهء بخار زمين و قمر و نجوم و رجوم را در بالاى آسمان دنيا ، بدين معنا نشان مىدهد !

امر دوم : آيا كرهء ماه متعدد است ؟

اين مسئله را در مبحث پنجم از مسئلهء صفات خورشيد به طور مشروح بيان كرده و تذكر داديم كه هيچ يك از پيشينيان تا قرن يازدهم و دوازدهم هجرى ، خيال و توهّم تعدد ماه را هم نكرده و در عالم هستى جز كره ماه ، « ماه » ديگرى را سراغ نداشته‌اند . اولين قمرى كه علاوه بر ماه ما كشف شد ، يكى از اقمار مشترى بود كه « گاليلهء » ايتاليايى در سال 1610 ميلادى آن را پيدا كرد ، و بعد از آن ، به تدريج اقمار عديده‌اى يكى بعد از ديگرى ، كشف گرديد تا در زمان ما قدر مسلم تعداد آن بالغ بر 28 ماه شد كه يك قمر مربوط به كرهء زمين ما و 2 قمر براى مريخ و 8 قمر براى مشترى و 9 قمر براى زحل و 8 قمر براى اورانوس و يكى براى نپتون است - در مقدمهء ششم گذشت - و اضافه بر اينها ، به طورى كه در داير المعارف نوشته ، يك قمر هم براى « زهره » كشف شده و بعضى از ستاره شناسان مثل « كاسنى » و « مونتاين » و ديگران ادعاى رؤيت آن را نيز نموده‌اند ! « ميخاييل » در حاشيهء مشهد الكائنات مىنويسد : « بسيارى از مشاهير ، براى زهره قمرى مثل قمر زمين ما ثابت كرده‌اند و حتى بعضى از آنان چهار بار آن را ديده و