مجراى درياهاى آسمانى وارد كرده و بلكه اگر اخبار درياهاى آسمانى را زير و رو كنى ، بيشتر ، بلكه همه را با آن تحقيق منطبق خواهى يافت . و اين كه فرمود : در زير آن دريا زمينى است ، گمان مىكنم مقصود كرهء مشترى باشد ، چه اوصافى كه براى اين زمين شمرده به چند دليل منطبق با كرهء مزبور است :
يكى اين كه آن را به اسم « فسيحه » معرفى نموده و « فسحت » اين كره و وسعت سطح آن بيش از همهء سيارات است ، چنان كه تقريباً حجم آن يك هزار و چهار صد برابر زمين ماست ، پس لايقترين اسماء و صفات « مشترى » در مقام توصيف آن ، اسم « فسيحه » است .
دليل ديگر اين كه فرمود : مانند خورشيد درخشان است و گمان مىكنم كه وجه تشبيه مشترى به خورشيد استمرار نور و روشنايى آن باشد ، زيرا همچنان كه قرص خورشيد مركز و منشأ انوار و از اين رو هميشه روشن و درخشان است ، كرهء مشترى
هامش
- كيلومتر است . اما با پيشروى به سمت قطب شمال ، اين ضخامت كم و كمتر مىشود تا اين كه در زير قسمتهاى كم ارتفاع قطب شمال ، تنها به 35 كيلومتر مىرسد .
اين ساختار پوسته ، توضيح مىدهد كه چرا قسمتهاى كم ارتفاع قطب شمال مريخ ، درزمان جوانى اين سياره مىتوانستهاند آب را به سرعت درخود جمع كنند .
جريان رو به شمال آب در اويل تاريخچهء سياره ، شبكهاى از درهها و نهرهايى را ايجاد كرده بود كه آب از آنها سرريز مىشد . اين نهرها كه اكنون در زير خاك سياره مدفون شدهاند ، حدود 201 كيلومتر عرض و بيش از 1600 كيلومتر طول داشتند . شايد آنها يكى از اقيانوسهاى اوليهء اين سياره را پر مىكردهاند . اندازهء آنها نيز اين مطلب را مىرساند كه آب در آنها به سرعت جمع مىشده است .
با استفاده از گرانش و توپوگرافى ، همچنين مىتوان اطلاعاتى را دربارهء سردشدن مريخ در طول زمان به دست آورد . دورهاى كه طى آن حرارت درون مريخ به سرعت كاهش يافت ، ممكن است مربوط به زمانى باشد كه مريخ هواى گرمترى داشت ، آب به صورت مايع روى سطح آن جريان داشت و ميدان مغناطيسى كه دور تا دور سياره را گرفته بود ، آن را از بادهاى خورشيدى محافظت مىكرد .
نقشهبردار سرتاسرى مريخ همچنان به فرستادن تصاوير و اطلاعات جديد ادامه مىدهد .
دانشمندان اين اطلاعات را تجزيه و تحليل مىكنند و سعى مىكنند معماهاى سيارهء سرخ را حل كنند . شايد سرانجام بتوانيم تصوير كاملى از تكامل اين سياره به دست آوريم » . ( خ )