اخروى هم فقط بشنيدن كلماتى قناعت بورزيد . بلكه با نظر به مجموع رهنمائى عقل و وجدان و ديگر منابع اسلامى ، شايستهء يك انسان جوياى رشد و كمال اينست كه اعتنائى به آرزوهاى دور و دراز و بدست آوردن امتيازات دنيوى فقط براى در اختيار داشتن آنها ننمايد و به آن چه كه ضرورت حيات معقول فردى و اجتماعى انسان مربوط است ، اهميت بدهد و آن را بدست بياورد . و بطور كلى بر همهء آن قسمت از امور دنيوى كه مطلوبند با نظر وسيلهء وصول به حيات معقول بنگرد و همهء آن قسمت از امور دنيوى را كه ناگوار و نامطلوبند زودگذر و محدود تلقى نمايد .
همچنين در بارهء امور اخروى بداند كه هر آنچه مىشنود با آن پردههاى چهار گانه مىشنود كه گفتيم لذا شنيدنىهايش در بارهء امور اخروى وافى و كافى به واقعيت آن نخواهد بود . و اين به آن معنى نيست كه انسان نبايد چيزى براى درك امور اخروى بشنود ، بلكه مقصود آنست كه بايد شنونده بداند همان گونه كه هر چه در بارهء روح و مختصات آن با مفاهيم معمولى بشنود ، واقعيت روح بالاتر از آنها است ، امور اخروى هم بالاتر از آن است كه با مفاهيم معمولى بتوان آنها را دريافت نمود ، ولى انسان با تصفيهء درون و تخلق به اخلاق اللَّه همچنان كه از درك بيشترى در بارهء روح و مختصات و حتى از درك بيشترى در بارهء صفات خداوندى بهره مند ، مىگردد ، از درك امور اخروى نيز بوسيلهء تصفيهء درون و تخلق به اخلاق اللَّه مىتوان برخوردار گشت .
66 ، 67 - و اعلموا أنّ ما نقص من الدّنيا و زاد فى الآخرة خير ممّا نقص من الآخرة و زاد فى الدّنيا : فكم من منقوص رابح ، و مزيد خاسر ( و بدانيد قطعا آنچه كه از دنيا بكاهد و بر آخرت بيفزايد ، بهتر از آن است كه از آخرت بكاهد و بر دنيا بيفزايد ، پس چه بسا كاسته شده اى كه سودمند است و چه بسا افزوده اى كه زيانبار است . )
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 167
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٦٧