- مديريت حيات معقول عبارت است از تدبير و توجيه اجتماع به بهترين هدف مادى و معنوى . اين مديريت با هر عنوانى از عناوين سياسى كه باشد ، در بارهء همهء گفتارها و كردارهايش مسئول است [ و لست فوق ان اخطىء ( 1 ) . . . ] ضد مكتب ماكياولى است . مكتب ماكياولى چه معنا مىدهد اين مكتب انسان و شئون او را در راه رسيدن سياستمدار به هدف خويشتن ، « چيز » مىداند نه « كس » . اين مكتب كه بيانيهء سياسى تنازع در بقاء است ، هيچ اصل و قانونى را جز آنچه كه كمك به وصول سياستمدار به هدف خود نمايد ، نمىپذيرد ، به همين جهت است كه ممكن است فرياد عدالت و آزادى و انسانيت به راه بياندازد و مقصودى جز ريشه كنكردن همان پديده‌ها نداشته باشد . در حيات معقول هيچ هدفى براى سياست و سياستمدار بالاتر از جانهاى آدميان كه در گذرگاه كمال در حركتند وجود ندارد ، مگر آن جانداران انساننما كه جانهاى آدميان را ارج نمىنهند و خود را هدف و آنان را وسيلهء خواستهاى خودخواهانه خود تلقى مىكنند .