مىشد تا زمان « وليدبن عبدالملك » كه اين خليفه از اداى آن امتناع ورزيد و بر روميان پيروز شد » . « 1 »
* * * با تجزيه و تحليل دقيق اعمال معاويه ، اين كاملترين تعريفى است كه از معاويه مىتوانيم بكنيم و او را يك « ماكياوليست » به تمام معنى دانسته و درواقع او را پايهگذار سياست ماكياوليستى معرفى كنيم .
ماكياول ( 1469 - 1527 م ) يكى از سياستمداران ايتاليا بود كه در اينجا خلاصه عقايد او را بيان مىكنيم تا با تطبيق آن با عقايد و اعمال معاويه ، ثابت شود كه سياستمداران ماكياوليست دنياى امروز ، شاگردان مكتب معاويه هستند و معاويه پايهگذار نيرنگ و دروغ در سياست بوده است .
عقايد ماكياولى
1 . مرام كلى بدبينى ( پسىميسم ) و طرفدارى از ظلم و استبداد حكومت مطلقهء نامحدود .
2 . انسان موجود سياسى است و طبعاً ! فاسد و شرور و خودخواه خلق شده و چون طبعاً ! بدخواه خلق شده ، لذا زمامدار بايد خودپرست بوده و روش خود را براساس بدبينى قرار دهد و اعمال و افعالش شديد و سخت و ظالمانه باشد .
3 . اخلاق و مذهب و ساير تصورات ! اجتماعى ، آلت دست
هامش
( 1 ) كتاب حجة السعادة فى حجة الشهادة تأليف « محمد حسنخان اعتمادالسلطنة مراغهاى وزير انطباعات ناصرالدين شاه » ط 1304 ه صفحات 175 و 181 و 182 و 183 و تاريخ مفصل اسلام ج 1 ص 262