على ( ع ) از راههاى بسيارى به ادبيات عرب راه يافت و از هر راهى كه وارد آن شد ، آن را غنى ساخت . او مادهاى از مواد ادبيات عرب و روحى از ارواح آن گشت . او در ادبيات عرب ، روحى انقلابى دميد ، و در نتيجه ميراثى به جاى گذاشت كه از زيباترين مشخصات شخصيت انسانى عرب و از اركان قوميت آن است .
نخستين راهى كه على ( ع ) در آن گام نهاد و تا آخرين قلهء آن صعود كرد و همچون سرورى بزرگ ، بر آن چيرگى يافت ، يادگارهاى ادبى باارزشى است كه ما طى صفحات بسيارى از كتاب درباره آنها گفتگو كردهايم و ديگر نيازى به تكرار آنها نيست . اگر خواهان اطلاعات بيشترى درباره اين مسأله هستيد ، به فصل « بلاغت امام در خدمت انسان » رجوع كنيد .
اما على از طريق راههاى ديگرى نيز در ادبيات عرب گام نهاد و آن را غنى ساخت . گستردهترين آنها نيروهاى پرخروش هولانگيز انقلابى است كه روح عربيت را در طول تاريخ به جنبش درآورد .
ادبيات انقلابى عليه فساد و ستم و نفاق ، خواه به صورت شعر و خواه به صورت نثر ، همه جا به نام على ( ع ) توجه داشت و به نام او مردم را فرامىخواند و براى نواختن شلاق انتقادهاى تند و آتشين برپيكر ظالمان ، از روح پرشكوه و انقلابى على ( ع ) الهام مىگرفت . نام على ( على ) نه تنها فرياد انقلابيون عليه ستم و ستمگران بود ، بلكه همراه فرياد شعراى انقلابى در گوش زمامداران خيرهسر و كوردل نيز طنينافكن بود . اين نام پرچمى بود كه ستمديدگان خشمگين را به دور خود گرد مىآورد و سمبلى بود براى ادبيات آنان .
از ملاحظه اوضاع زندگى مردم در آن روزگاران و نوع رژيم
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 2224
مساهمون: جورج جرداق
ص٢٢٢٤