شد ؟ على ( ع ) دربارهء اين مسئله مىگويد : « نامه اين دو فرد فاجر معصيت كار ( معاويه و عمرو بن عاص ) را كه در نافرمانى خدا با هم همراه شدهاند خواندهام . »
آرى ، اين قوم به صورتى خطرناك ، عميق و برنامهريزى شده عليه على ( ع ) توطئه كردند . توطئهگران گرچه افكار و هدفهاى گوناگونى داشتند ، ولى همگى در اين مطلب متحد بودند كه به حق على ( ع ) تن در ندهند . معاويه در اين توطئه بزرگ و انجام آن ، قدرت فراوانى داشت و ديگران ياران و همراهان او بودند . »
اينجاست كه اين احتمال تقويت مىشود كه : اگر معاويه پنهانى طلحه و زبير را تحريك نكرده بود ، جنگ جمل به پا نمىشد . به دليل آن كه وقتى با على ( ع ) بيعت كردند ، معاويه فوراً توسط يكى از افراد طايفهء بنى عميس نامهاى به زبير به حجاز فرستاد . متن نامه چنين است :
« بسماللَّه الرحمن الرحيم . به بنده خدا زبير اميرالمؤمنين ، از معاويه پسر ابوسفيان . سلام برتو . اما بعد ، من از اهل شام براى تو بيعت گرفتهام ، همهء مردم شام همچون حيوانات شيردهى كه براى شيردادن هجوم مىآورند ، براى بيعت تو به ما فشار آوردند . كوفه و بصره را حفظ و نگهدارى كن تا به دست على بن ابيطالب ( ع ) نيفتد ، چون با تصرّف اين دو شهر ، سرزمينهاى ديگر اهميّتى ندارد . من نيز با طلحة بن عبيداللّه ، به عنوان جانشين تو بيعت كردم . به نام خونخواهى عثمان قيام كنيد و مردم را به اين امر دعوت نماييد و در اين راه كوشش و اتّحاد را از دست ندهيد . خدا شما را پيروز كند و دشمنتان را ذليل نمايد ! »
وقتى كه اين نامه به زبير رسيد ، خوشحال شد و به طلحه خبر داد و نامه را برايش خواند . آنان فريب سخن معاويه را خوردند و تصميم
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 1909
مساهمون: جورج جرداق
ص١٩٠٩