افكار و نظريات و كار و كردار يكسان خواهد بود . اگرچه شرايط و مناسبات گوناگون بوده و موضوعات و مسائل متضاد و متباين باشد .
شما اگر با بينش بيشتر و دقت بهتر در سيره و روش امام على كنجكاوى و تحقيق كنيد ، خواهيد ديد كه گفتار و كردار وى ، بهطور كلى ، ناشى از دوستى و نيكى مطلق است . و او چگونگى اين حقيقت را با اين سخن نغز خود نشان مىدهد : « نيكى و خير آن است كه علم و دانش شما زياد و شكيبايى و بردباريتان بيشتر باشد » . در اين سخن ، امام على « خير » را اساس و سرچشمه مىداند و آنگاه چهارچوب آن را هم « علم و دانش » و « حلم و بردبارى » يا « عفو و بخشش » قرار مىدهد . و بهنظرم شما نيز دريافتهايد كه فصول زندگى امام ، جز كوشش در راه خير مطلق ، در چهارچوبى از طلب علم و فرهنگ و عفو و بردبارى ، چيز ديگرى نيست .
و براى آنكه آنچه را كه مىدانيد با آنچه كه انجام مىدهيد ، جدايى نداشته باشد ، امام على به شما گوشزد مىكند كه انسان نيكوكار و دانشمند و بردبار « سخن را با عمل توأم مىسازد » . و سپس شما را مورد خطاب قرار داده و مىفرمايد : « نبايد سخن شما برتر از كار و عمل شما باشد » يعنى : بيشتر از آنچه انجام مىدهيد سخن مگوييد !
و در واقع براى آنكه در گفتار امام على ، برترى بر عمل نباشد ، او همه را بهسوى خير و نيكى ، علم و دانش ، حلم و بردبارى دعوت كرد و خود همواره ، نيكوكارانه ، عالمانه و با حلم و بردبارى زيست و سرانجام به شهادت رسيد .
بدينترتيب شخصيت امام على ، در هر ميدانى وحدت و بهمآميختگى مىيابد و از همينجا است كه او درباره هيچ چيز
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 848
مساهمون: جورج جرداق
ص٨٤٨