كوچك يا بزرگى كه در زندگى رخ مىدهد ، اهمال و فراموشى ندارد . و از همينجاست كه او شما را از چيزى كه مىبينيد و يا به چشم ظاهر ديده نمىشود آگاه مىسازد ، در صورتى كه هيچگونه تكلف و رنجى بهخود هموار نمىسازد . و روى همين اصل است كه سخنان و اقوال او ، در اين يا آن موضوع يكسان است و تناقض و تعارضى در آنها راه ندارد ، بلكه از سرچشمه واحدى مىجوشد ، چنان كه آب از دل زمين مىجوشد و طعم و مزه آن در شب و روز تغيير نمىيابد و اگر اختلافى باشد فقط در كمى يا زيادى خواهد بود نه در اساس و ريشه .
و از همينجا است كه اعمال و اقوال امام على يكسان بوده و با همديگر توافق كامل دارد ، چرا كه سرچشمه آنها واحد است ، و وضع و روش امام در اين باب ، همان روش و وضع او در هر باب و موضوعى است : وحدت و يگانگى در عمل وانديشه در احساس و بينش ، كه اصالت آن ذاتى و فطرى بوده و سنگ بناى آن بر صفا و پاكى نهاده شده است و بدينترتيب گفتارها و كردارهايش يكسان و تفكيكناپذير بوده و هميشه بخشى از آن را ، بخش ديگرى تفسير كرده و توضيح مىدهد .
مقام و موقعيت امام على در اين مورد ، مقام و موقعيت بزرگ انسان راستين است .
اين يگانگى و بههمآميختگى در شخصيت و همهء مصادر آن ، همان چيزى است كه گفتارها و اقوال امام على و تعليمات و پيماننامههاى وى را بهمثابه يك قانون منظم و اساسى درمىآورد و به آنها ارزش قانونى را مىدهد كه برپايهء اصولى قرار داده شده و داراى هدفهاى عالى انسانى است .
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى) — صفحة 849
مساهمون: جورج جرداق
ص٨٤٩