رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله شب هنگام كه مسجد از نمازگزاران خالى مىشد ، در كنار اين ستون ، حصيرى مىگسترانيد و بر روى آن به تهجّد و نماز مىايستاد و به همين مناسبت به ستون تهجّد شهرت يافت . ابن نجّار و مطرى از آن نيز به « مصلّى النّبىّ صلّى اللّه عليه و آله باللّيل » ياد كردهاند ؛ يعنى نمازگاه شبانهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و در قرون بعدى در آن مكان محرابى به پا كردند .
سلطان عبد المجيد عثمانى ، همزمان با مرمّت و تعمير بناى مسجد ، محراب قديمى تهجّد را تعمير و نماسازى كرد و بر روى آن با خطوط زيبايى ، آيهاى از سورهء اسراء را كتيبه كرد :
وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً »
؛ « 1 » پارهاى از شب را به بيدارى و تهجّد سپرى ساز ، باشد كه خداوند به مقام پسنديده ( شفاعت ) ترا مبعوث گرداند . » « 2 »
اين محراب هم اكنون موجود است ، ولى در برابرش مانعى گذاشتهاند تا كسى متوجه آن نشود .
6 . استوانهء وفود
: پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در كنار اين ستون ، با هيئتهاى ديدار كنندهء عرب به گفتگو مىنشسته است . از آنجا كه در عربى به گروههاى اعزامى ، وفود گفته مىشود ، ستون ياد شده به اين اسم ناميده شده است .
اين ستون پشت ستون امير مؤمنان عليه السّلام يا ستون محرس واقع است . نام ديگر آن « ستون قلاده » است ؛ زيرا بزرگان و فضلاى صحابه ، اطراف آن مىنشستهاند و همچون قلاده ؛ يعنى گردنبند ، آن را در ميان مىگرفتهاند . « 3 »
ولى نام معروف آن ، كه هم اكنون بر آن نوشتهاند : همان « اسطوانة الوفود » يا ستون وفود است كه موازى ستونهاى محرس و سرير قرار دارد و به ضريح مطهّر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله متّصل مىباشد .
اين ستون به مجلس قلاده نيز معروف است ؛ زيرا كه بزرگان صحابه به هنگام نشستن ، چون قلاده گرد آن حضرت حلقه مىزدند . « 4 »
7 . استوانهء قرعه :
و آن سوّمين ستون از سوى منبر و مرقد شريف
هامش
( 1 ) . اسراء : 79
( 2 ) . سمهودى ، ج 2 ، ص 450 ؛ ابن النجّار ، ج 76 ؛ مطرى ، ص 33
( 3 ) . مطرى ، ص 31 ؛ سمهودى ، ج 2 ، ص 449
( 4 ) . فصول من تاريخ المدينه ، ص 58