پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و قبله مىباشد ، دليل نامگذارى آن به ستون قرعه آن است كه عايشه از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت كرده كه فرمود : « در مسجد من ، پيش اين ستون ، جايگاهى است كه اگر مردم ثواب و فضيلت نماز در كنار آن را بدانند ، براى نماز خواندن در آنجا قرعه خواهند زد » .
از اين رو ، اين ستون به ستون عايشه نيز نامبردار است .
نام ديگر آن ، ستون مهاجرين است ، به دليل اينكه مهاجرين در آنجا اجتماع مىكردند و ابن زباله از آن به ستون مخلّقه ياد كرده است ؛ زيرا اين ستون هم مانند ستون مخلّقه با خلوق ، خوشبو و معطّر مىشده است . « 1 »
8 . استوانهء مخلّقه :
پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله پس از تغيير قبله ، بيش از ده ماه ، رو به روى اين ستون به نماز مىايستاد ، سپس در مصلّاى فعلى به اقامهء نماز پرداخت و آن ستون ، كه از ديگر ستونها به مصلا نزديكتر بود ، پشت سر قرار گرفت و از اين رو به آن « علم » يعنى نشانهء مصلّاى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله نيز مىگفتند كه در جاى استوانهء حنّانه نصب شده بود « 2 »
استوانهء حنانه همان تنهء درخت خرمايى بود كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيش از ساخته شدن منبر ، بر آن تكيه مىدادند و به ايراد خطبه مىپرداختند و پس از ساخته شدن منبر ، براى نخستين بار ، كه براى سخنرانى و موعظه بر آن نشستند ، صداى حنين و نالهاى از آن ستون در فضاى مسجد طنين انداخت ؛ به طورى كه همگان آن را شنيدند ، سپس آن حضرت از منبر پايين آمدند و آن را در بر گرفتند . آنگاه نالهء آن به خاموشى گراييد . « 3 »
اين ستون پس از ستون توبه ، دومين ستون به طرف روضه و سوّمين ستون از سوى منبر و مرقد مطهّر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىباشد . ]
( 1 )
اسد : ( بنى اسد ) بن خزيمه :
قبيلهاى عدنانى است كه زيستگاه آنان بعد از كرخ ، از سرزمين نجد و در همسايگى طىّ بود .
( 2 )
اسكندريّه :
در اسد الغابه آمده است كه ماريه كنيز پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را ، مقوقس ،
هامش
( 1 ) . سمهودى ، ج 2 ، صص 440 و 441 ؛ فصول من تاريخ المدينة ، ص 57 ؛ المسجد النبوى عبر التاريخ ، صص 51 و 52
( 2 ) . المسجد النبوى عبر التاريخ ، ص 50
( 3 ) . مطرى ، ص 33 ؛ ابن نجار ، صص 77 و 79