جنوب و شمال شرقى در احاطهء كوه مىباشد . در شرق آن كوه ملحه قرار دارد ، در شمال شرقى ، كوه سعد و در جنوب ، رشته كوه سياه رنگى كه بلندترين آن ، كوه « ام الرضوم » است .
از غرب و شمال غربى عرفات ، وادى عرنه مىگذرد كه وقوف در آن جايز نيست .
( 1 ) همچنين « عرفات » تلّ بلندى است نزديك قبا در مدينه ، در سمت قبلهء مسجد . گفتهاند : وجه تسميهء اين تلّ به عرفات ، آن است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در روز عرفه بر فراز آن مىايستاد و از آنجا عرفات را مىديد . و اللّه اعلم .
[ در توضيح بيشتر بايد گفت :
مساحت « عرفات » بالغ بر حدود 18 كيلومتر مربع و وسيعترين مشاعر مقدسه است . در قسمت شمال شرقى آن جبل الرحمه و در غرب آن مسجد نمره قرار دارد . « 1 »
در روايتى حدود عرفات ، عرنه ، ثويه ، نمره و ذو المجاز معرفى شده است . « 2 » عرفات سرزمينى است مرتفع و به شكل تقريبا مربع و فاصلهء آن تا مكه مكرمه حدود 23 كيلومتر است . « 3 »
در مورد نامگذارى اين سرزمين به عرفات ، روايات مختلفى وارد شده و از جمله اين است كه جبرئيل به ابراهيم عليه السّلام در عرفات گفت : اى ابراهيم به گناهت اعتراف كن ، ابراهيم چنين كرد و از اين رو آنجا عرفات ناميده شد . « 4 »
وقوف در عرفات يكى از مناسك حج است كه حاجيان در روز نهم ذيحجه تا غروب آفتاب در آنجا مىمانند و پس از غروب به سوى مشعر الحرام كوچ مىكنند .
در روايت است كسى كه در عرفات وقوف كند ، چنان است كه در پيشگاه الهى وقوف كرده است . « 5 » ]
( 2 )
عرق :
( به كسر اول ) ، در لغت به معناى بيخ و اصل هر چيزى است . عراق در كلام عرب ، به معناى هر زمين شورهزارى است كه درخت گز در آن برويد . در سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمده است : « هر كس
هامش
( 1 ) . اشهر المساجد ، ص 131 ، معالم مكة التاريخيه ، ص 182
( 2 ) . تهذيب ، ص 5 ، ص 179
( 3 ) . مبادى علم الفقه « الحج » ، ص 239
( 4 ) . حج الأنبياء و الائمه ، ص 37
( 5 ) . بحار ، ج 3 ، ص 320