نزديك الفرع و در يكصد كيلومترى شرق رابغ واقع شده است .
[ حجر اسماعيل :
فضايى است در شمال كعبه كه ديوارى كوتاه و نيمدايرهاى به ارتفاع 30 / 1 متر و به پهناى نيم متر ، در فاصله ميان ركن شامى و عراقى ، اطراف آن كشيده شده است و عرض آن از ديوار كعبه 6 متر و 80 سانتىمتر است .
منابع تاريخى و روايى نشانگر آن است كه تاريخ بناى حجر به زمان بناى بازسازى كعبه توسط حضرت ابراهيم و اسماعيل عليهما السّلام بازمىگردد و در آنجا اسماعيل عليه السّلام ، مادر خويش هاجر را به خاك سپرد و اطراف آن را سنگچين كرد تا قبر او زير گامهاى زائران كعبه واقع نشود و اسماعيل خود و دخترانش نيز در آنجا به خاك سپرده شدند و پيامبران ديگرى نيز در آنجا مدفون مىباشند . « 1 »
ابن زبير هنگام بازسازى كعبه و خاكبردارى از محل حجر اسماعيل ، قطعه سنگ سبز رنگى مشاهده كرد و دربارهء آن از مردان قريش سؤال كرد ولى از كسى پاسخ نشنيد تا اينكه به دنبال مردى به نام عبد اللّه بن صفوان فرستاد . او گفت : آنجا قبر حضرت اسماعيل عليه السّلام است و آن را به همان حال باقى بگذار .
هنگامى كه منصور عباسى به حج رفت و مشغول طواف بود ، سنگهاى معمولى ديوار حجر توجه او را جلب كرد . امير مكه ( زياد بن عبد اللّه ) را خواست و به او گفت سنگهاى ديوار حجر تا فردا صبح بايد به سنگ سفيد مرمر تعويض گردد و زياد شبانگاه اين كار را به پايان رساند ، سپس جانشين منصور ( مهدى عباسى ) آن سنگها را تعويض كرد .
در سال 161 هجرى كه مهدى عباسى نخستين بار به توسعهء مسجد الحرام پرداخت ، صحن حجر به وسيلهء جعفر بن سليمان بن على ( امير وقت مكه و مدينه ) با سنگ مرمر سبز ، سفيد و سرخ پوشيده شد . پس از وى ابو العباس عبد اللّه بن محمد ( امير مكه ) آن سنگها را كه شكستگىهايى در آنها ايجاد شده بود ، تعويض كرد و در سال 283 هجرى نيز تعويض ديگرى صورت گرفت . « 2 »
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 4 ، ص 210 ، ح 16 ؛ وسائل الشيعة ، ج 13 ، ص 267 ، ح 6534
( 2 ) . ازرقى ، ج 1 ، صص 314 - 312