عشق ، آن پديدهء بىنظير جهان هستى كه جلوه گاه شكوفان شدن روح آدمى است عشق ، آن نيرومندترين دستى كه تمام زنجيرهاى جبر و اضطرار را از روان آدمى بر كنار مىكند ، و او را در بزرگترين و ابدىترين نعمت خداوندى يعنى آزادى غوطه ور مىسازد ، با غفلت از اين نكته كه سطح درونى روح اين معشوق به سوى ما وراى طبيعت است و از آن قلمرو است كه تارهاى تمايلات و انديشه و عواطف و احساسات او بلرزه در مىآيد ، اگر چه در ظاهر طبيعت نمود ناچيز دارد ، گرانبارترين زنجير جبر و اضطرار را به دست و پاى روح خويشتن مىبندد . ( 1 ) آيا براى بشر تناقض و تضاد احساسات و عواطف شديد تر از اين سراغ داريد كه در قلمرو نورانى آزادى محض سنگينترين و كشنده ترين زنجير جبر ، روح او را به بندد و تباهش كند ؟ .