( 1 ) امام صادق ( ع ) مىفرمايد مقصود از آيهء :
يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ
« 1 » - على بن ابى طالب ( ع ) است . « 2 » -
( 2 ) ابن عبّاس در بارهء آيهء :
وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ
« 3 » - مىگويد : اين آيه به ويژه در حق پيامبر ( ص ) و على ( ع ) نازل شده است كه نخستين كسانى بودند كه نماز گزاردند و به ركوع رفتند . « 4 » - اين همه را ابن مردويه « 5 » از مسند جمهور « 6 » - نقل كرده است و خوارزمى در آيهء :
وَ النَّجْمِ إِذا هَوى
« 7 » - به اسنادش از انس ، سخن افزونى دارد و مىگويد : ( 3 ) در زمان پيامبر اكرم ( ص ) ، ستارهاى فرو افتاد . پيامبر ( ص ) فرمود : به اين ستاره بنگريد ، به خانهء هر كه درافتد او جانشين پس از من خواهد بود . همه ديدند كه اين ستاره ، به خانهء على ( ع ) درافتاد و خداوند ، اين آيات را نازل فرمود :
وَ النَّجْمِ إِذا هَوى ، ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ، وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى ، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى
« 8 » « 9 »
هامش
( 1 ) فتح / 29 ؛ و كشاورزان را به شگفتى وادارد تا آن جا كه كافران را به خشم آورد .
( 2 ) همان .
( 3 ) بقره / 43 ؛ و با ركوعكنندگان ركوع كنيد .
( 4 ) همان .
( 5 ) ابن بطريق در خصائص / 240 مىگويد :
« اين آيه ، خاصّ پيامبر ( ص ) و على ( ع ) است ، و پيش از على ( ع ) هيچ كس با پيامبر ( ص ) نماز نگزارده است و همين خود ، دليل آن است كه بايد از اين دو نفر ، يكسان پيروى كرد ، و اين حاكى از وجوب پيروى از على ( ع ) پس از رحلت پيامبر اكرم ( ص ) است . »
( 6 ) كشف الغمّه 1 / 325 - 315 به نقل از ابن مردويه در مناقبش .
( 7 ) نجم / 2 ؛ سوگند به آن ستاره چون فرو افتد .
( 8 ) مناقب ، ابن مغازلى / 266 ، ح 313 .
( 9 ) علّامهء مجلسى در بحار الانوار 35 / 284 مىگويد :
« خاصّه و عامّه نقل كردهاند كه اين آيه در حقّ على ( ع ) نازل شده است ، و برخى از اخبار به امامت ايشان تصريح دارد و بعضى از اين اخبار به قرينهء سؤال و حسد مردم به ايشان پس از اين ماجرا ، صراحت دارد تا جايى كه پيامبر خود را به گمراهى نسبت دادند ! و اين دليل آن است كه مراد از وصايت ، همان امامت مىباشد ، چنان كه دليل فضيلت كاملى است براى حضرت ( ع ) كه مانع از آن مىشود ديگرى بر ايشان مقدّم گردد . » شيخ مظفّر در دلائل الصّدق 2 / 237 - 236 مىگويد :
« ستارهاى كه فرود آمد ممكن است از ستارگان آسمان باشد كه خداوند آن را در جرمى خرد بسان معجزهاى به خانهء على درافكنده است تا آن را نشانهء آشكارى قرار دهد براى امامت امير المؤمنين ( ع ) ، چنان كه شقّ القمر كرد و آن را در اندازهاى كوچك به زمين فرستاد تا معجزهء رسالت پيامبر ( ص ) باشد ، و ممكن است به گونهء ديگرى باشد ، زيرا در آيات الهى ، روى دادن هيچ پديدهء ممكنى دور نيست ، چنان كه دور نيست خلافت امير المؤمنين ( ع ) در مكّه آشكار گردد تا حاجيان عليه حضرت ( ع ) همداستان گردند . چه ، پيامبر ( ص ) مىدانست قريش در پايان با على ( ع ) چه خواهد كرد و چنان كه پيامبر ( ص ) از بيان خلافت على خردسال ( ع ) خوددارى نمىكرد و لذا در آغاز رسالت خود هنگام نزول آيهء :وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَبا گردآورى بنى هاشم ، خلافت حضرت ( ع ) را صراحتا اعلان داشت . » بنگريد به : خصائص / 66 .