( 1 ) پيرامون آيهء
وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ
« 1 » - ابن عبّاس مىگويد : هنگامى كه آيهء
إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ
« 2 »
هامش
( 1 ) رعد / 7 ، و براى هر قومى ، هدايتگرى است .
( 2 ) ابن بطريق در خصائص / 123 - 122 مىگويد :
« خداوند با واژهء « انّما » انذار را براى پيامبر ( ص ) ، اثبات كرد . اين واژه ، بىهيچ نزاعى براى تحقيق و اثبات است . سپس خداوند بدون فاصله به آن عطف كرده و فرموده :وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ، پس به همان شيوهء اثبات نبوّت براى پيامبر ( ص ) ، امامت را براى على ( ع ) به اثبات رساند ، زيرا عطف براى معطوف همان حكمى را ايجاب مىكند كه بر آن عطف گرفته شده و اين سخن پروردگار بر روشنى آن افزوده است كه :وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍو اين همهء مردم را فرا مىگيرد ، پس در پرتو وحى ، انذار براى او و نسلش تا پايان انقطاع تكليف ثابت مىشود ، زيرا كه فرموده است :وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ. » علّامهء مجلسى در بحار الانوار 35 / 407 - 406 مىگويد :
« بر پايهء دلالت اين آيه و پس از رسيدن اين همه اخبار ، ديگر پوشيده نيست كه هيچ زمانى از پيشوايى هدايتگر خالى نخواهد بود ، و اين كه امير المؤمنين ( ع ) تنها هدايتگر و جانشين پس از پيامبر ( ص ) است كه اين نيز دلايل گوناگون دارد :
اوّل : همرديف بودن او با پيامبر در اين كه حضرتش ( ص ) منذر و على ( ع ) هادى است و انسان خردمندى كه از شيوههاى سخن ، آگاه است به خود ترديدى راه نمىدهد كه همين دليل آن است كه پس از پيامبر ( ص ) ، على ( ع ) به انجام امورى خواهد پرداخت كه پيامبر ( ص ) مىپرداخت و چه بسا بيش از پيامبر ( ص ) ، چرا كه پيامبر ( ص ) ، تنها انذار را به خود نسبت مىدهد در حالى كه هدايت را كه قوىتر است به على ( ع ) نسبت داده است .
دوم : حصرى كه از اين سخن پيامبر ( ص ) به دست مىآيد : « انت الهادى » ، زيرا تعريف خبر به « ال » دلالت بر حصر دارد . چنين است سخن على ( ع ) : « و انا الهادى » ، نيز اين سخن پيامبر ( ص ) : « و الهادى علىّ » ، زيرا تعريف مبتدا به « ال » نيز دلالت بر حصر دارد .
سوم : تقديم ظرف : « بك يهتدى المهتدون » كه آن نيز دلالت بر حصر دارد . همچنين است الفاظى كه پيشتر گفته شد . با اين اخبار روشن مىشود كه حديث : « اصحاب من همچون ستارگانند ، به هر كدام كه اقتدا كنيد ره يافتهايد » از بافتههايى است كه شارح الشفاء و ابن حزم و حافظ زين الدين عراقى به جعلى بودن و ضعف راويان آن اعتراف دارند . » سيد شبّر در حق اليقين 1 / 268 مىگويد :
« عامّه و خاصّه به طرق گوناگون از پيامبر ( ص ) روايت كردهاند كه فرموده : « انا المنذر و علىّ الهادى و بك يا على يهتدى المهتدون » . پس على ( ع ) امام است ، زيرا خداوند مىفرمايد :أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ[ يونس / 35 ] . اين آيه بر حقّانيت بيشتر اماميه نيز دلالت دارد ، زيرا بر پايهء اعتقاد اماميه ، هيچ زمانى خالى از حجّتى هدايتگر نيست . » بنگريد به : دلائل الصدق 2 / 148 و 147 و لوامع الحقائق ، مبحث امامت / 3 .