اى على ! تو نيز چنينى ، هر كس به زبان ، تو را دوست بدارد يك سوم اسلام را دوست داشته است ، و هر كس با قلب و زبان تو را دوست بدارد دو سوم اسلام را دوست داشته است و هر كس با زبان و قلب و دست تو را دوست بدارد همهء اسلام را دوست داشته است . سوگند به آن كه مرا به حقّ به پيامبرى برانيگخت اگر زمينيان تو را چونان آسمانيان دوست بدارند كسى از آنها به آتش ، عذاب نشود .
( 1 ) از ابو ذر « 1 » - است كه : پيامبر ( ص ) فرمود : على در ميان شما ( يا گفت على در ميان اين امّت ) همچون كعبه است كه خواه پوشيده باشد يا آشكار ، نظر كردن بدان عبادت ، و حجّ آن واجب است . « 2 »
هامش
( 1 ) مناقب ابن مغازلى / 106 ، ح 149 .
( 2 ) علّامهء بياضى در صراط المستقيم 2 / 75 مىگويد :
« در اين سخن است وجوب رويكرد به ايشان و هر كس ايشان را پس زند بديشان پشت كرده است .
ابن مغازلى با اسناد به ابو ذر اين سخن پيامبر ( ص ) را آورده است كه : على در ميان شما همچون كعبه است كه نگريستن بدان فريضه است ، و پيامبر هم بر پايهء هواى و هوس سخن نمىگويد و چيزى را به ناهمانندش مانند نمىكند ، پس همان گونه كه حجّ ، براى مردم واجب شده ولايت على هم بر آنها واجب گشته است . و همان گونه كه وجوب حج به سالى اختصاص ندارد وجوب ولايت على نيز به زمانى مخصوص اختصاص نيافته ، و هر كس حضرتش ( ع ) را چهارم بداند ظاهر نصوص را كنار زده است . » محقّق دوانى در رسالهء نور الهدايه چاپ شده در الرسائل المختاره / 127 - 125 سخنى دارد كه چكيدهء آن چنين است :
« اگر كسى بپرسد : چنان چه على پس از پيامبر خليفهء بلا فصل باشد لازم مىآيد كه او پس از پيامبر ( ص ) مردم را به سوى خود بخواند و اين براى او ثابت نشده است . ما در پاسخ به اين پرسش مىگوييم : دعوت در عرف دو گونه است : قولى و عملى ، و در علم ميزان ، مبرهن است كه دلالت عملى قوىتر از دلالت لفظى است ، زيرا اوّلى قراردادى و دومى عقلى است . اگر فرض كنيم على ، دعوت قولى نداشته از دعوت عملى برخوردار بوده است ، زيرا نشستن او در خانه به مدّت چند روز پس از تدفين پيامبر ( ص ) دعوتى عملى بوده است قوىتر از دعوت قولى .
با برهان و اجماع علماى دو فرقه روشن است كه حضرت ( ع ) از روى سركشى در خانه ننشست ] بلكه به سبب پيروى از امر پيامبر ( ص ) چنين كرد ] .
در حديث آمده است كه امام همچون كعبه است و كعبه به گشتن بر دور مردم ، مأمور نيست بلكه مردم به گشتن بر دور او مأمورند . »