تسليم نمىشدند به ميمون و خوك بدل مىگشتند و دره بر آنها پر از آتش مىگشت و خداوند ، نجران و مردم آن را تا پرندهاى بر سر درختشان ريشه كن مىساخت و سالى بر مسيحيان نمىگذشت تا آن كه همگىشان به هلاكت مىرسيدند « 1 » .
خداوند در اين آيه ، نفس محمّد را همان نفس على معرفى مىكند و مىفرمايد :
وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ
. « 2 »
هامش
( 1 ) مدارك نزول آيهء مباهله در شأن امير المؤمنين و ساير اهل بيت ( ع ) از كتب عامه در احقاق الحق 3 / 62 - 46 و 91 - 70 آمده است .
( 2 ) علامهء مجلسى در بحار الانوار 35 / 258 - 257 در احتجاج امام رضا ( ع ) به آيهء مباهله به نقل از كتاب فصول شيخ مفيد مىگويد :
« روزى مأمون به امام رضا ( ع ) گفت : مرا از بزرگترين فضيلت امير المؤمنين ( ع ) آگاه ساز كه قرآن بر آن دلالت دارد . راوى مىگويد : امام رضا ( ع ) فرمود : فضيلت مباهله . خداوند سبحان مىفرمايد :فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ، پس پيامبر ( ص ) حسن و حسين ( ع ) را فرا خواند كه دو پسر او بودند و فاطمه ( س ) را كه در اين جا نساء او شمرده مىشود و امير المؤمنين ( ع ) را كه بنا به حكم الهى همان نفس پيامبر بود ، و ثابت شده است كه هيچ كس از مخلوقات خدا بزرگتر و برتر از پيامبر ( ص ) نيست . و اين ايجاب مىكند بنا به حكم الهى هيچ كس از نفس رسول اللَّه برتر نباشد . راوى مىگويد : مأمون به حضرت ( ع ) عرض كرد : آيا خداوند « ابناء » را با لفظ جمع نياورده است در حالى كه پيامبر خدا تنها دو پسرش را فرا خواند ؟ و آيا « نساء » را با لفظ جمع نياورده است در حالى كه پيامبر ( ص ) تنها دخترش را فرا خواند ؟ و آيا جايز است براى كسى دعا كند كه نفس خود اوست و در حقيقت ، مقصود ، تنها نفس خود او باشد ؟ پس آن فضلى كه ذكر كردى براى امير المؤمنين ( ع ) نمىباشد .
راوى مىگويد : امام رضا ( ع ) به او فرمود : يا امير المؤمنين ! آن چه گفتى صحيح نيست و دعاكننده ، كسى است كه براى ديگرى دعا كند چنان كه فرمانده نيز بايد به ديگرى فرمان دهد و در حقيقت صحيح نيست براى خود دعا كند چنان كه در حقيقت ، نمىتواند به خود فرمان دهد و از آن جا كه پيامبر در مباهله جز به امير المؤمنين ( ع ) به مردى دعا نكرده است ثابت مىشود كه على همان نفس پيامبر است كه خداوند در كتابش به دو توجّه كرده است و اين حكم او را در قرآنش آورده است . راوى مىگويد : مأمون گفت : وقتى پاسخ آيد پرسش فرو مىريزد » .
طبرسى آن گونه كه همين مأخذ / 266 از او نقل كرده است در تفسير اين آيه مىگويد :