آن است كه فرو رفتهام در علمى كه پنهان است و اگر ظاهر و هويدا نمايم آن چه را كه مىدانم هر آينه شما مضطرب و لرزان مىشويد مانند لرزيدن ريسمان در چاه ژرف .
( 1 ) نيز مىفرمايد : زندگى جز به دين نيست و مرگ جز به انكار يقين . پس از آب گوارا بنوشيد تا از خواب بيدار شويد و دور باشيد از شرنگهاى مرگبار .
( 2 ) نيز حضرت ( ع ) به هنگام شنيدن سخنان مردى كه دنيا را نكوهش مىكرد فرمود :
محقّقا دنيا سراى راستى است براى كسى كه آن را باور دارد و سراى ايمنى است براى كسى كه فهميد و آن چه را كه خبر داد دريافت و سراى توانگرى است براى كسى كه از آن توشه بردارد ، جاى عبادت پيامبران خداست و جاى فرود آمدن وحى خدا و جاى نماز گزاردن فرشتگان خدا و جاى بازرگانى دوستداران خداست كه در آن رحمت و فضل به دست آورده و سودشان بهشت بود . پس كيست دنيا را نكوهش مىكند در حالى كه ( مردم را ) به دورى خود ( از آنها ) آگاه ساخت و به جدايى خويش ندا داد و خود و اهلش را به فناء و نيست شدن خبر داد و آنان را با شادى خويش به شادى ( آخرت ) آرزومند گردانيد و براى ايشان با گرفتارى خود گرفتارى ( آخرت ) را نشان داد براى ترس و بيم و بر حذر بودن و براى ترغيب و خواستارى . اى نكوهندهء دنيا كه به نيرنگ او فريفتهشدهاى ، چه هنگام دنيا تو را فريفت ؟ آيا به جاهاى بر خاك افتادن پدرانت و پوسيده شدن آنها يا به خوابگاههاى مادرانت زير خاك ؟ چه بسيار با دستهاى خود يارى نمودى و چه بسيار با دستههايت پرستارى كردى ؟ براى آنان بهبودى طلبيدى و از اطبّا ، فايدهء دارو پرسيدى و بر ايشان دوا خواستى ، ولى با خواست خود آنها را سود نرساندى و با همراهى خود براى آنها بهبودى به ارمغان نياوردى . دنيا فرو افتادن و خفتن ايشان را براى تو سرمشق قرار داد ، زيرا گريهات براى تو سودى نخواهد داشت و دوستانت تو را بىنياز نخواهند كرد .
( 3 ) نيز مىفرمايد : البتّه هيچ يك از شما نبايد اميد برد مگر خدايش را و البتّه نبايد بهراسد مگر از گناهش ، و البتّه نبايد يك دانشمند به هنگام سؤال از آن چه نمىداند نبايد شرم كند از اين كه بگويد : خدا داناتر است . شكيبايى در ايمان همچون سر است براى پيكر ، و كسى كه شكيبايى ندارد ايمان ندارد .
( 4 ) هر سخنى كه در آن ياد خدا نباشد بيهوده است و هر سكوتى كه در آن انديشه نباشد
كشف اليقين ( فارسي ) — صفحة 197
مساهمون: العلامة الحلي
ص١٩٧