مرحلهء اول عادت : استعداد پذيرش
در تقسيم فوق كه در بارهء كيفيت بيان كرديم ، ملاحظه شد : كه يكى از آن كيفيتها پديدهء استعداد پذيرش است كه به نام كيفيت انفعالى شناخته شده است . از آن جهت كه عادت يك پديدهء ثانوى است كه به موجودى عارض گشته و در آن مستحكم مىگردد ، لذا مىتوانيم استعداد پذيرش را مرحلهء اول عادت معرفى كنيم .
استعداد پذيرش چنان كه در مسئلهء اول گفتيم ، در همهء موجودات اعم از جاندار و بىجان وجود دارد ، يعنى هم قطعهء آهن از نظر شكل و ساير خواص تغيير پذير است و هم حيوان و انسان با تغيير شرايط زندگى مثلًا از نظر بيولوژيكى يا عضوى تغيير مىپذيرند .
از جهت ديگر نيز همهء اشياء جاندار و بىجان مشترك مىباشند و آن اين است كه براى از بين بردن شكل جديدى كه شيء مفروضى بر خود پذيرفته است علت قوىترى مورد نياز است . به عبارت ديگر پذيرش شكل جديد با علتى به وجود آمده و با علت ديگرى محو و نابود مىشود .
ولى مفهوم عادت و مسايلى كه در بارهء آن مطرح مىشود محدودتر از آن است كه در مفهوم ( كيفيت انفعالى ) ملاحظه كرديم ، زيرا ، مفهوم و مسايل مربوط به عادت تنها در قلمرو جانداران مورد بحث قرار مىگيرد . بنا بر اين و با در نظر گرفتن موضوع ( خوى ) كه جلال الدين در صدد بيان آن است ما همان عادت به معناى اصطلاحى را مطرح خواهيم كرد .
مرحلهء اول عادت چنان كه گفتيم : استعداد پذيرش است ، به همين جهت است كه جاندار هرگز به چيزى عادت نمىكند كه استعداد پذيرش آن را نداشته باشد ، خواه عادتهاى منفى مانند ( نفس نكشيدن ) يا عادتهاى مثبت مانند ( خوردن سمهاى مهلك . )