تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 621

مساهمون:

ص٦٢١
مثلًا بعضى از افراد كافى است كه سه يا چهار مرتبه سيگار بكشند و با اين عدد ناچيز به سيگار معتاد شوند ، چنان كه افرادى هم وجود دارند كه با كشيدن صدها بار سيگار عادت به آن نمىكنند . خلاصه هم با نظر به اختلاف مواد اعتياد و هم با نظر به اختلاف خود انسانها هيچ كميت ثابتى براى حصول اعتياد نمىتوان نشان داد .

مرحلهء چهارم عادت : حصول پذيرش

در اين مرحله درون انسانى ( مغز يا ذهن يا سطح طبيعى حيات ) براى عبور و ورود مادهء اعتياد جاى باز مىكند ، ( البته جملهء جاى باز كردن تشبيهى بيش نيست ) در اين موقع كيفيت پذيرش رو به افزايش مىرود و آن چه كه در مراحل اوليه به عنوان يك شىاى بىطرف يا مضر جلوه مىكرد خود را ضرورى نشان مىدهد ، ميل به اين مورد ضرورت تا آن جا تقويت مىشود كه گويى براى آدم معتاد ( طبيعت ثانوى ) ايجاد كرده است . اين مراحل چهارگانه در هر گونه عادتها مشاهده مىشود و براى خواص هر يك از اين مراحل مسايل گوناگونى را مىتوان در نظر گرفت كه فعلًا ما در صدد بررسى آنها نيستيم .

تقسيم عادت به اقسام گوناگون

عادت را مىتوان به حسب انگيزه ها و موضوع پذيرندهء عادت ( بيولوژى ، فيزيولوژى ، پسيكولوژى . . . ) و استقلال ( من ) در مقابل عادت يا باخته شدن آن و همچنين از نظر منفى يا مثبت بودن و با ارزش بودن موضوع به اقسام گوناگون تقسيم كرد ، بحث و بررسى در باره اين اقسام از موضوع مربوط به بحث ما بيرون است ، تنها براى نشان دادن اجمالى پديده هاى بارز عادت به عبارت ذيل از پل فولكيه كه تا حدودى جامعترين عبارات در بارهء خواص عادت مىباشد ، قناعت ورزيده ، سپس به مسئلهء مربوط
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 621 | محمد تقي جعفري