هر موجودى داراى سه كيفيت است :
1 - كيفيت موجودى فعلى .
2 - كيفيت فاعلى .
3 - كيفيت انفعالى .
هر يك از موجودات را در نظر بگيريم ، خواهيم ديد داراى سه كيفيت ، موجودى فعلى ، فاعلى و انفعالى مىباشد .
1 - كيفيت موجودى فعلى
- وضع مخصوص و شكل و خاصيتهاى معين اشياء است كه انسان بدوا با آنها روبه رو است ، مثلًا يك قطعهء آهن را با وزن و شكل و خاصيت معينى مىبينيم ، در اين حالت ما با كيفيت موجود فعلى آن قطعهء آهن روبه رو هستيم .
2 - كيفيت فاعلى
- اين كيفيت از جنبهء تأثير يك شىاى در شىاى ديگر ناشى مىگردد ، همان قطعهء آهن هنگامى كه داراى لبهء تيز مىشود و جسم ديگرى را مىبرد ، اين بريدن كيفيت فاعلى آهن است .
3 - كيفيت انفعالى
- مىدانيم كه به جهت ارتباط دايمى اشياء با يكديگر يا تغييراتى كه ما در حقايق و نمودها ايجاد مىكنيم ، اشياء كيفيتهاى ديگرى را مىپذيرند ، مثلًا شكل همان قطعهء آهن را تغيير مىدهيم ، يا آن را ذوب مىكنيم يا در زير خاك زنگ مىزند . . . و غير ذلك .
اين استعداد پذيرش اشكال و خواص شىاى ديگر را در اصطلاح كيفيت انفعالى مىناميم .
معناى تقسيم فوق اين نيست كه سه كيفيت مزبور جداگانه و بدون ارتباط با ساير كيفيتها ايجاد مىشوند ، بلكه اگر درست دقت كنيم خواهيم ديد : كه تنها اختلاف ديدگاه ما در حقايق جهان هستى است كه كيفيتهاى مزبوره و ساير كيفيات را براى ما مطرح مىسازد .
پس از اين مسئله مىتوانيم مراحل اساسى بروز پديدهء عادت را بررسى كنيم :