كه در ميان خويش به زد و خورد پرداختند و بسيارى از آنانى را كه سهم بسيار زيادى از غنايم را از آن خويش كرده بودند ، كشتند ! اگر اشياى گرانبهايى مىيافتند ، آن را با شمشير به دو نيم كرده ، برخى از آنان ، بخشى را كه به وى مىرسيد ، با خود مىبرد ؛ بعضى كه شور و هيجان بر آنان مستولى شده بود و خونسردى خويش را از كف داده بودند ، دستان آنانى را كه اشياى مورد مناقشه را تصاحب كرده بودند ، قطع مىكردند .
( 6 ) آنان زنانى را كه جملگى با جواهرات آراسته شده بودند ، به زور مىبردند و با گروه اسيران جنگى ، همچون برده رفتار مىكردند « 1 » . بارى ، پرسپوليس ، همانقدر كه پيش از اين در رونق و شكوفايى ، سرآمد ديگر شهرها بود ، به همان ميزان ، در تيرهبختى از آنها پيشى گرفت .
71 .
( 1 ) اسكندر در ارگ - جايى كه خزانه در آن قرار داشت - حضور يافت و آن را تصاحب كرد . خزانه پر از طلا و نقره بود ، زيرا از زمان كوروش - نخستين پادشاه پارسيان - تا بدان روز ، درآمدهاى حكومت را در آنجا انباشته كرده بودند : با سنجش ارزش طلا نسبت به نقره « 2 » « 3 » ، در اين خزانه 120 هزار تالان پيدا كردند ! « 4 »
هامش
( 1 ) . ر . ك به :P . Ducrey , op . cit . , p . 30( 2 ) . نزد پارسيان نسبت طلا به نقره 1 به 13 تعيين شده بود و اين نسبت در يونان 1 به 10 بود : 20 دراخماى نقره برابر با 1 استاتر طلا بود . بدون شك در اين تناسب ، ارزش فلز گرانبهايى كه در خزانهى پرسپوليس وجود داشت ، محاسبه شد . ن . ك به :A . R . Bellinger , Essaysonthecoina geofAlexanderthe Great ( 1963 ) , p . 31( 3 ) . براساس آنچه ملكزادهى بيانى در كتاب « تاريخ سكه » ى خويش آورده ، داريوش اوّل مانند كروزوس پادشاه ليدى ، براى سكه تناسب يك طلا به 3 / 1 13 نقره - و نه 1 به 13 - را برگزيد كه اين تناسب در دورهى شاهان بعدى هخامنشى نيز رعايت مىشد . البته در ايالات شرقى امپراتورى مانند سغد ، باختر ، رخج و هند به دليل فراوانى طلا ، نسبت طلا به نقره ، 1 به 8 بوده است . لازم به توضيح است كه سكههاى هخامنشى مشتمل بر دريك سكهى طلا به وزن 41 / 8 گرم و سيكل نقره به وزن 60 / 5 گرم بودند . در ضمن ، در دورهى داريوش سوم ، دو دريكى به وزن 80 / 16 گرم و نيم دريكى - نصف وزن دريك - كه از لحاظ نقش نيز با سكههاى دريك و سيكل دورهاى پيش متفاوت بود ، ضرب مىشد .
براى اطلاع بيشتر ر . ك به : ملكزادهى بيانى ، تاريخ سكه ( از قديمىترين ازمنه تا دورهى ساسانيان ) ، جلدهاى اوّل و دوّم ، نشر دانشگاه تهران ، چاپ پنجم ، 1374 ، صص 61 - 80
( 4 ) . كنت كورث ( 5 ، 6 ، 9 ) نيز بههمين رقم اشاره مىكند . همچنين ن . ك : پلوتارك ( اسكندر ، 37 ، 2 )