كمترين درگيرى تسخير كرد : آبولتس « 1 » خشترپاون ، به ميل خود ، شهر را تسليم وى كرده بود « 2 » . برخى نوشتهاند كه اين كار ، مطابق دستورى كه داريوش به زيردستانش داده بود ، انجام گرفت . « 3 » پادشاه پارسيان چنين كرده بود تا وقتى شهرهاى بزرگ با گنجينههايشان تسليم اسكندر شوند ( بسيار افتخارآميز براى وى ! ) غرق اين فتوحات درخشان شده ، فرصت را از كف دهد ، حال آنكه داريوش ، در فرار ، وقت كافى خواهد يافت تا خود را براى جنگ آماده سازد . « 4 »
66 .
( 1 ) اسكندر شهر و گنجينههاى موجود در هديش شاهى را تصاحب كرد . وى بيش از چهل هزار تالان ، طلا و نقرهى ضرب نشده يافت . « 5 »
( 2 ) از زمانهاى دور ، پادشاهان پارسى ، اين گنجينهها را دستنخورده نگاه مىداشتند ، زيرا براى آنها اين آخرين دستآويز براى دفع ضربات غيرمنتظرهى سرنوشت بود . وانگهى بيش از 9 هزار تالان طلا ، به صورت سكههايى با نشان مخصوص « دريك » ، وجود داشت .
( 3 ) وقتى شاه اين گنجينهها را تصاحب مىكرد ، اتفاق خاصى براى وى روى داد . « 6 » در واقع ، او بر تخت شاهى نشست كه نسبت به جثهاش خيلى بزرگ بود . وقتى
هامش
( 1 ) .Abouletes( 2 ) . ر . ك : آريان ( 3 ، 16 ، 6 ) ؛ كنت كورث ( 5 ، 5 ، 8 )
( 3 ) . ر . ك : كنت كورث ( 5 ، 2 ، 8 )
( 4 ) . نيّتى كه به داريوش نسبت داده مىشود ، به شيوهاى اجمالى در سخنرانىاى كه كنت كورث ( 5 ، 1 ، 4 - 6 ) از زبان داريوش آورده است ، يافت مىشود .
( 5 ) . ر . ك به : آريان ( 3 ، 16 ، 7 ) ، 50 هزار تالان ؛ كنت كورث ( 5 ، 2 ، 11 ) ، 50 هزار تالان ؛ ژوستن ( 11 ، 14 ) ، 40 هزار تالان ؛ پلوتارك ( اسكندر ، 36 ، 1 ) 40 هزار تالان . ديودور تنها مورّخى است كه به درستى به « دريك » اشاره مىكند : ر . ك به :A . R . Bellinger , EssaysontheCoina geofAlexanderthe Great ( 1963 ) , p . 68 etn . 148پوليكلت لاريسى( Fr . Gr . Hist . 128 Fr . 3 a - Strabon , 15 , 3 , 21 ) PolycletedeLaris saدربارهى اين خزانه توضيح مىدهد كه فلزهاى قيمتى به اندازهى نياز ضرب مىشده است .
( 6 ) . موضوع دربارهى تملّك پادشاهى به صورت رسمى است . نيكولاس دمشقى [ بر پايهى نظر كتزياس :( Fr . Gr . Hist . 90 Fr . 66 , 45 )] حكايت مىكند كه كوروش پس از شكست دادن هارپاگ ، به اكباتان درآمد ، بر تخت شاهى جلوس كرد و خزانه را به تملّك خويش درآورد . ن . ك به :H . W . Ritter , DiademundKonigsh errschaft ( 1965 ) , pp . 26 - 27و همچنين :E . Herzfeld , ThepersianEmpire ( 1968 ) , p . 169