موفق مىشدند سپيده دمان از خانههايشان بيرون آيند و گمان مىكردند كه از خطر جان سالم بدر بردهاند ، ناگهان بلايى سهمگينتر و سختتر از بلاى نخستين ، بر آنان نازل مىشد . دريا خروشان و طوفانى مىشد و موجى عظيم شكل مىگرفت كه تمامى ساكنين را همراه زمينهاى اجدادىشان ، به كام خويش مىبلعيد . دو تا از شهرهاى آخايى ؛ هليكه و بورا بدين شيوه نيست و نابود شدند « 1 » : هليكه يكى از معروفترين شهرهاى آخايى پيش از زمينلرزه بود .
( 4 ) سؤالات زيادى دربارهى اين پديده مطرح شد . فيلسوفان طبيعىدان سعى كردند چنين بلايى را ، نه از طريق ارادهى الهى ، بلكه از راهها و شرايط طبيعى كه به وسيلهى رشتهاى از علت و معلولها حادث شدهاند ، توضيح دهند . برعكس اشخاصى كه به ايزد اعتقاد داشته و راه پرهيزكارى را پيشه كرده بودند اين روىداد را با دلايل موّجه ، اينگونه توجيه مىكردند كه خشم خدايان عليه كافران ، منشأ اين تيرهبختى است . ما نيز اين رويداد را با اختصاص فصل ويژهاى از تاريخمان به آن ، با دقّت مورد بررسى قرار خواهيم داد .
49 .
( 1 ) در ايونى ، در نه شهر رسم براين بود « 2 » كه براى جشن پانيونيا « 3 » گردهم آيند ؛ آنها بهطور مشترك قربانىهاى زيادى ، كه ريشهى قديمى داشت ، در مكانى بيابانى در نزديكى ميكال « 4 » ، به پوزئيدون « 5 » تقديم مىداشتند . بعدها ،
هامش
( 1 ) .( Helike )در كرانهى جنوبى خليج كورنت واقع بوده است ؛( Boura )در بخش داخلى اين خشكى واقع بود ؛ بر خلاف نظر ديودور ، پوزانياس ( 1 ، 3 ، 18 ) اشاره مىكند كه دو شهر سرنوشت مشابهى نداشتند :
هليكه با آبلرزه به زير آب رفت و بورا در ورطهى گردابى ناپديد شد .
( 2 ) . بر پايهى نظر هرودوت ، 12 شهر ؛ ر . ك به : هرودوت ( 1 ، 145 ) .
( 3 ) .L afetedesPanionia( 4 ) . دربارهى اين پرستشگاه ؛ ر . ك به : هرودوت ( 1 ، 148 ) .
( 5 ) .( Poseidon )؛ خدايى كه بر درياها حكومت مىكرد . او از خدايان المپ و پسر كرونوس و رئا( Rhea )بود . در افسانههاى دورهى كلاسيك ، پوزئيدون را اغلب برادر كوچكتر زئوس - و نه بزرگتر - مىدانستند .
آنگونه كه روايت مىشود ( از زمان نوشته شدن ايلياد ) سهم پوزئيدون از فرمانروايى ، حكومت بر درياها بوده است در حالى كه هادس فرمانرواى عالم ارواح و زئوس فرمانرواى آسمان و زمين بودهاند . وى نه تنها حكومت امواج را در دست داشت ، بلكه ايجاد رگبارهاى توأم با رعدوبرق در اختيار او بود و مىتوانست با 3 شاخهى خود صخرههاى بزرگ ساحل را از جا كنده و با همان 3 شاخهى مخصوص چشمهها را جارى -