اين نهاده بودند كه از جمعيتى زياد و كارآزموده براى جنگ ، برخوردار شوند .
بدينسان همگان از قدرت و سيادتشان هراسناك بودند .
( 5 ) اينچنين ، بزرگترين فرمانروايان وقت - از پادشاه پارس و دنيس ، جبّار سيسيل ، سخن مىگويم - نيز براى سيادت اسپارت ، احترام قايل و اتحادش را خواستار بودند « 1 » .
24 .
( 1 ) هنگامى كه نيكون آرخونت آتن بود ، روميان به جاى كنسولها ، شش تريبون نظامى به نامهاى ل . پاپيريوس ، ك . سرويليوس ، ل . كوينكتيوس ، ل .
والريوس و آ . مانليوس را منصوب كردند . در اين سال ، كارتاژيان به ايتاليا لشكركشى كردند : ساكنين هيپونيون « 2 » را كه از سرزمين خويش رانده شده بودند دگربار در شهرشان جاى داده ، تمامى تبعيديان را گردهم آورده و از براى منافع خويش ، دچار نگرانى زيادى شدند .
( 2 ) به دنبال آن ، ساكنين كارتاژ قربانى شيوع طاعون شدند « 3 » . اين بيمارى چونان سخت و وخيم بود كه بسيارى از كارتاژيان هلاك شده ، در معرض خطر از دست دادن سيادتشان قرار گرفتند . در واقع ليبيايىها ، كه از اين پس ، به چشم حقارت به كارتاژيان مىنگريستند علم طغيان برافراشته و ساكنين ساردنى ، كه فرصت را براى شورش عليه كارتاژ مناسب مىديدند ، از آنها سرمشق گرفتند . اين دو ملت عليه كارتاژيان دشمن ، تشريك مساعى كردند .
( 3 ) در همين زمان ، بلايايى از جانب ايزد بر پيكر كارتاژ نازل شد . در شهر ، بىوقفه ، شورش ، بلوا ، اضطراب و نگرانى ، كه علت آن نامشخص بود روى مىداد .
افراد زيادى شتابان ، سلاح در دست و از خود بىخود ، به راه مىافتادند و گمان مىكردند كه دشمنان به سوى شهرشان هجوم آوردهاند ؛ با هم مىجنگيدند و گمان
هامش
( 1 ) . اين اظهارنظر شگفتآور مىنمايد .
( 2 ) .Hipponion( 3 ) . ديودور در جاى ديگر اين كتاب ( 15 ، 73 ، 1 ) نيز از بيمارى واگيردار در كارتاژ سخن رانده است . اين احتمال وجود دارد كه آنجا دو بيمارى واگيردار پياپى روى داده باشد ، امّا يكبار اتفاق افتادن آن ، محتملتر است . ترتيب تاريخى ديودور براى اين دوره از تاريخ مديترانهى غربى پر از اشتباه است .