خلق اثرى جامع دربارهى عارفان اسلامى درصدد اثبات اين حقيقت است كه صوفيان دنبالهروان واقعى پيامبر و اصحاب وى بودند . اصفهانى نيز مانند ديگر تذكرهنويسان بيشتر از آنكه بخواهد آراء و نظريات صوفيان را بيان كند ، به ثبت رفتارهاى عملى ايشان ، علاقهى بيشترى نشان مىدهد .
بنابراين اگر سراج را در طرح ساماندهى تصوف متكلّم بدانيم ، كلاباذى فقيه و اصفهانى تذكرهنويس آن است . سلمى با مشخص كردن حد اعمال صوفيان خدمت بزرگى به اين طرح كرد . او ابتدا سعى بر تفكيك شيوهى صوفيان از ديگر اعمال انحرافى داشت . همچنين سعى كرد تا تمايز تصوف را از ساير صورتهاى عبوديت و زهد اسلامى نشان دهد . 87 وى سپس قواعدى را براى روىكردهاى جديد تصوف ايجاد كرد ، از جمله فتوت كه نهادى معروف در ميان جمعيتهاى جوانمردى صوفيان بود . اين علاقه سلمى در عناوين رسالههاى معروفش چون : الملامتية و غلطات الصوفية ، الفتوة ، عيوب النفس و مداواتها ، مناهج العارفين و درجات المعاملات ديده مىشود . 88 نسخهى رياض كه بعضى مقالات سلمى ، از جمله كتاب زنان صوفى نيز در ميان آن يافت مىشود ، شامل چندين نوع مشابه رسالههايى است كه پيش از اين ناشناخته بودند ، مانند : كتاب الفاظ صوفيه ، كتاب الفراسه و دو اثر با مضمون اخلاقى و سياسى با نامهاى : نصيحه الامراء و الوزرا و ذمّ تكبر العلماء .
جداى از تذكرههاى تاريخ صوفيه ، گستردهترين اثر سلمى ، تفسير او از قرآن با نام حقايق التفسير است . 89 اين كتاب كه هنوز به صورت نسخهى خطى است ، تا به حال تصحيح نشده است ، اما نسخهى خلاصهاى از آن با نام " زياده حقايق التفسير " توسط باورينگ در سال 1995 به چاپ رسيد . 90 عجيب آنكه شهرت اين تفسير در عصر سلمى در ميان نخبگان ايران و
ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات ( نخستين زنان صوفي ) ( عربي ، فارسي ) — صفحة 122
مساهمون: أبي عبد الرحمن محمد بن الحسين السُلمي
ص١٢٢