معلّمينش وى را پسر احمد بن حنبل خطاب مىكردند . 51 ابو عثمان حيرى ( متوفى 298 / 910 ) او را در جوانى با تصوف آشنا كرد و سلمى در همان اوان جوانى با صوفى بزرگ ، شيخ ابو القاسم جنيد بغدادى ( متوفى 298 / 910 ) در بغداد ملاقات كرد . ابن نجيد چون پدر سلمى از صوفيان ملامتى بود . هرچند وى مريد ابن منازل نبود ، اما طريق ملامت او چنانكه از حيرى آموخته بود براساس اصول اخلاقى فتوت بود . 52 حيرى در اصل از مردم رى ، مريد استاد ايرانى بزرگ فتوت شاه شجاع كرمانى ( متوفى 300 / 912 - 13 ) بود . فتوت ، نوعى مروت صوفيانه است كه بر از خودگذشتگى و برادرى تأكيد دارد . طبق گفتهى سلمى ، يكى از سخنان مشهور پدربزرگش در مورد فتوت چنين بود : " تربية الاحسان خير من الاحسان " 53
اسماعيل بن نجيد علاوه بر آموزش فتوت به نوهاش ، آن را در تمام جوانب زندگىاش به كار برد . براى مثال ، هيچگاه از كمك به ديگران دچار غرور نشد . 54 هنگامى كه پدرش فوت كرد ، ارث فراوانى براى وى به جاى گذاشت و او تمام اين ارث را به شكلى پنهانى صرف تأمين مخارج عالمان و زاهدان كرد . يكبار هنگامى كه حيرى براى دفاع از اسلام از وى درخواست پول كرد ، ابن نجيد دو هزار درهم نقره به او داد ، اما هنگامى كه حيرى اين موضوع را براى پيروانش فاش كرد ، ابن نجيد از او خواست تا پول را برگرداند و گفت : " پولى را به تو دادم كه متعلّق به مادرم بود پس آن را به من برگردان . " همان شب ، ساعاتى بعد ، نجيد دوباره پول را به حيرى داد و از او خواست تا اين موضوع را مخفى نگه دارد . بعدها حيرى دربارهى ابن نجيد گفت : " در برابر همت معنوى ابو عمرو نجيد شرمگين شدم . " 55
ذكر النسوه المتعبدات الصوفيات ( نخستين زنان صوفي ) ( عربي ، فارسي ) — صفحة 112
مساهمون: أبي عبد الرحمن محمد بن الحسين السُلمي
ص١١٢