محرم شده بودند و تلبيه مىگفتند ، حركت كردند تا به منى رسيدند . در آنجا پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا و نماز صبح را به جاى آورد . » « 1 » و سپس كمى صبر كرد تا خورشيد طلوع كرد .
آنگاه به عدهاى فرمود كه چادرى را براى او در نمرة در منطقه عرفات برپا كنند و خودش به همراه مسلمانان به سوى عرفات حركت كرد . « 2 » آن حضرت از راه بين المأزمين به سوى عرفات نرفت ، بلكه راه ضبّ را در پيش گرفت . « 3 »
( 1 ) تا پيش از آن سال قريشىها از راه مزدلفه به سوى عرفات مىرفتند و ديگران را از اين راه منع مىكردند . آنها اين را امتيازى براى خويش مىشمردند و اميدوار بودند كه پيامبر همان راه ايشان را انتخاب كند ، اما چنين نشد ؛ زيرا خداى متعال وحى نازل كرده بود كه :
« ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ »
؛ « 4 » از همان جايى كه مردم كوچ مىكنند ، كوچ كنيد و از درگاه خداوند متعال طلب آمرزش كنيد .
آن حضرت پس از ورود به عرفات وارد چادر خود شد كه در نمرة در كنار درختهاى أراك در وادى عرنة نصب شده بود « 5 » و در همان باقى ماند تا هنگامهء ظهر نزديك شد .
( 2 ) پس از نزديك شدن ظهر ، رسول الله صلّى اللّه عليه و آله دستور داد كه ناقهاش ، قصواء را آماده كردند . « 6 » آن حضرت در حالى كه غسل كرده بود ، خارج شد « 7 » و مسلمانانى را كه در اطراف او حلقه زده بودند ، مورد خطاب قرار داد و فرمود : « اى مردم ، همانا خداوند متعال در اين روز به شما مباهات مىكند و همهء شما را مورد مغفرت عام خويش قرار مىدهد . آنگاه متوجه على عليه السّلام شد و فرمود : و على عليه السّلام را مورد مغفرت خاص خويش قرار مىدهد » . سپس فرمود : اى على ، به نزديك من بيا . على عليه السّلام به پيامبر نزديك شد ، آن حضرت در حالى كه دست او را در دست گرفته بود ، فرمود : « همانا سعادتمند واقعى و به تمام معنا كسى است كه بعد از من از تو اطاعت كند و تو را دوست داشته باشد و به درستى كه بدبخت واقعى و به تمام معنا كسى است كه بعد از من از تو نافرمانى كند و با تو دشمنى بورزد . » « 8 »
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 21 ، ص 392 به نقل از فروع كافى ، ج 1 ، ص 233 . در مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1101 آمده است : آن حضرت در جايى كه امروزه در الاماره است ، فرود آمدند .
( 2 ) . همان ، ج 21 ، ص 405 به نقل از المنتقى و در صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 36 به نقل از امام صادق عليه السّلام از امام باقر عليه السّلام از جابر بن عبد الله و در مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1101 .
( 3 ) . همان ، ج 21 ، ص 395 ، به نقل از فروع كافى ، ج 1 ، ص 234 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) ، 199 . بنابراين ، نزول اين آيه در سال دهم هجرى بوده است .
( 5 ) . بحار الانوار ، ج 21 ، ص 392 به نقل از فروع كافى ، ج 1 ، ص 233 ؛ مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1102 .
( 6 ) . بحار الانوار ، ج 21 ، ص 405 ؛ صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 36 ؛ مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1101 .
( 7 ) . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 932 ؛ فروع كافى ، ج 1 ، ص 233 ؛ مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1101 .
( 8 ) . امالى شيخ مفيد ، ص 161 .